Valë sulmesh kibernetike në Evropë: Hakerët marrin në shënjestër sistemet e ftohjes së supermarketeve

Një incident i dyshuar kibernetik ka goditur dhjetëra supermarkete në gjashtë shtete evropiane, duke vënë në shënjestër infrastrukturën e ftohjes së tyre. Gjatë orëve të natës, pajisjet ftohëse dhe ngrirëse panë një rritje drastike të temperaturave, gjë që ngriti alarmin për sigurinë dhe cilësinë e ushqimeve. Ngjarjet janë regjistruar në Belgjikë, Suedi, Estoni, Holandë, Luksemburg dhe Irlandë, duke ardhur vetëm pak javë pas një sulmi të ngjashëm të shënuar në Francë, ku u prekën qindra pika tregtare. Qendra belge për Sigurinë Kibernetike (CCB) ka konfirmuar se është vënë në dijeni të situatës që ka dëmtuar sistemet e ftohjes në tregjet e ushqimit. “Jemi në dijeni të një incidenti, por nuk kemi informacione të mëtejshme”, u shpreh zëdhënësja Katrien Eggers. Sipas të dhënave nga terreni, anomalitë u vunë re të hënën, kur termometrit në disa frigoriferë iu desh të shënonin deri në 70 gradë Celsius. Për pasojë, raportohet se u hodhën mallra ushqimore që kapin vlerën e rreth 100 000 eurove. Në territorin belg, sipas burimeve mediatike, janë prekur afërsisht 40 supermarkete Delhaize Proxy, 15 dyqane Carrefour Shop & Go, 15 pikë të Intermarché, pesë stacione karburanti Spar Q8, si dhe njësitë e ftohjes të grupit të kasapëve De Laet en Van Haver. Një përfaqësues i Delhaize pohoi se kompania kishte identifikuar një problem të teknologjisë së informacionit që kishte prekur ftohjen në dhjetëra dyqane, duke shtuar se janë ndërmarrë hapa të menjëhershëm për të mbajtur biznesin funksional. Nga ana tjetër, zëdhënësi i Carrefour Belgium, Mich Vergauwen, e cilësoi hapur ngjarjen si një sulm kibernetik, duke përjashtuar çdo shkak tjetër dhe duke specifikuar se dëmi ishte mjaft i kufizuar. Ndërhyrja e dyshuar thuhet se ka ndodhur gjatë natës mes të dielës dhe të hënës, duke provokuar ngrohjen e pajisjeve të ruajtjes së ushqimit. Mungesa e sigurisë në sisteme u pasqyrua edhe në vende të tjera. Në Suedi u prekën disa degë të rrjetit ICA, si dhe një qendër e IKEA-s në Bergen. Në Irlandë, Musgrave, kompania mëmë e rrjetit SuperValu, njoftoi se 13 dyqane u përfshinë nga ky sulm kibernetik. Në Estoni, sipas mediave lokale, u dëmtua një supermarket i brendit Selver. Ndërkohë, në Holandë, pajisjet e ftohjes dhe ngrirjes të të paktën 17 bizneseve u caktuan si cak gjatë natës, sipas një njoftimi nga furnizuesi Danfoss, i cili nuk bëri publike emrat e subjekteve. Si masë preventive, zinxhiri Delhaize vendosi të pezullojë përkohësisht sistemet e porosive edhe në Luksemburg, për të shmangur ndonjë incident të ngjashëm. Këto zhvillime pasojnë sulmin e 12 tetorit në Francë, ku qindra supermarkete të markave Intermarché dhe Coopérative U pësuan ndërhyrje të ngjashme në frigoriferët e tyre. Stephan Moelans, drejtor ekzekutiv i firmës së instalimeve të ftohjes Sabcobel, konfirmoi se sulmi në Belgjikë është kryer përmes të njëjtit mekanizëm të përdorur më parë në Francë. Ai theksoi se gjatë javëve të fundit janë bërë përpjekje për të siguruar pajisjet e blerësve ndaj kësaj dobësie, duke shtuar se përditësimet e softuerit nuk mjaftojnë dhe se kërkohen ndryshime fizike në terren. “Zgjidhja më e thjeshtë është menaxhimi i frigoriferëve përmes një lidhjeje të sigurt interneti. Shumica e klientëve tanë kaluan në atë lidhje pas sulmit në Francë”, u shpreh Moelans. Për momentin, Sabcobel ka konfirmuar rreth 20 pajisje të dëmtuara, nga qindra që ajo mban nën mbikëqyrje anembanë Belgjikës.