“Refuzova të bëj Pazar me jetën e saj”: Rrëfimi rrëqethës i nënës iraniane që i shpalli luftë regjimit pas ekzekutimit të 16-vjeçares

Përpara tragjedisë, Samira merrej me tregtinë e kozmetikës në Iran dhe jeta e saj ishte krejtësisht e shkëputur nga politika. Megjithatë, kjo qetësi u dha fund në mënyrë të dhunshme më 9 janar, kur e bija e saj e vetme, 16-vjeçarja Sevda, u qëllua për vdekje para syve të saj nga forcat e sigurisë gjatë valës së protestave kundër qeverisë. Këtë histori tronditëse ajo e ka ndarë gjatë një rrëfimi të dhënë për emisionin “Panorama” të BBC-së. Vala e protestave kishte nisur që në muajin dhjetor si reagim ndaj gjendjes së rëndë ekonomike, por shumë shpejt u shndërrua në një revoltë mbarëpopullore që kërkonte rrëzimin e Republikës Islamike. Këto tubime u përballën me një dhunë shkatërruese, e cila parapriu sulmet ajrore të ndërmarra nga Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli, ku mbeti i vrarë udhëheqësi suprem, ajatollah Ali Khamenei. Sipas dëshmisë së Samirës, ajo dhe e bija i ishin përgjigjur thirrjes së Reza Pahlavit, djalit në mërgim të shahut të fundit, për të dalë sheshit. Edhe pse një ditë më parë autoritetet kishin lëshuar urdhrin e frikshëm “qëllo për të vrarë” për shkak të numrit të lartë të protestuesve, ajo kishte menduar se ishte vetëm një kërcënim pa pasojë, aq më tepër kur presidenti amerikan Donald Trump kishte deklaruar më 8 janar se SHBA-ja do të kundërpërgjigjej ashpër nëse regjimi do të niste vrasjen e qytetarëve. Sevda, e cila kishte si modele dy të rejat e vrara në protestat e mëparshme, Mahsa Amini dhe Nika Shakarami, u ngjit mbi një kosh mbeturinash për të udhëhequr thirrjet e turmës. Pikërisht në atë moment, një snajper i pozicionuar në tarracën e një ndërtese e qëlloi në zemër. Para se të largohej nga shtëpia, e mitura i kishte dorëzuar vathët gjyshes dhe i kishte besuar të ëmës kodin e kyçjes së telefonit. Në ambientet e spitalit, Samira u ballafaqua me trupin e pajetë të vajzës të futur në një thes për kufoma. Ajo kaloi ditë të tmerrshme duke e kërkuar atë nëpër morgjet më të mëdha të Teheranit, ku dëshmoi trupat e pajetë të dhjetëra adoleshentëve. “Ndjehesha sikur vdisja sa herë që hapja një thes,” tregon ajo, derisa më në fund e gjeti Sevdën të fshehur nën trupat e tre viktimave të tjera. Statistikat zyrtare të autoriteteve iraniane pranojnë se gjatë trazirave humbën jetën mbi 3.000 persona, duke pretenduar se mes tyre kishte edhe efektivë të sigurisë. Ndërkohë, organizata për të drejtat e njeriut HRANA e llogarit numrin e viktimave në mbi 7.000, ku pjesa dërrmuese ishin protestues civilë. Për t'i mundësuar marrjen e trupit, regjimi e kushtëzoi Samirën që të firmoste se vajza e saj ishte ekzekutuar nga “terroristët” dhe jo nga forcat qeveritare. Pas ceremonisë mortore, asaj iu ndalua rreptësisht të afrohej te varri apo t'i vendoste një gur përkujtimor. Ndërkaq, pak ditë para tubimit të 40-ditëshit, një degë rajonale e Ministrisë së Inteligjencës i propozoi banim dhe lehtësi ekonomike, me kusht që ajo të dilte publikisht për të pohuar se Sevda bënte pjesë në milicinë Basij dhe ishte vrarë nga vetë protestuesit. “Nuk pranova kurrë të bëj pazar me gjakun e fëmijës sime,” thekson ajo. Menjëherë pas përfundimit të 40-ditëshit, ajo arriti të arratisej nga Irani përmes ndihmës së kontrabandistëve, duke udhëtuar në këmbë përmes lumenjve dhe maleve të thyera. Pas daljve të saj publike në mediat ndërkombëtare, Samira u shpall fajtore në mungesë për disa akuza, ndër të cilat figura penale e “moharebeh”, që përkthehet si luftë kundër Zotit dhe dënohet me vdekje. Kur të afërmit organizuan një ceremoni private për ditëlindjen e 17-të të së ndjerës, Garda Revolucionare (IRGC) ndërhyri me dhunë duke arrestuar disa prej pjesëmarrësve, ndërsa familjes iu lëshua kërcënimi se trupi i Sevdës do të zhvarrosej nëse vijonin mbledhjet pranë varrit të saj. Sot, Samira e konsideron veten si një front i vetëm luftëtar kundër regjimit. Ajo publikon në rrjetet sociale emrat e zyrtarëve dhe pjesëtarëve të forcave të sigurisë që mban përgjegjës për plumbat vdekjeprurës të 8 dhe 9 janarit, me synimin e qartë që ata të identifikohen dhe të përballen me drejtësinë ndërkombëtare. Në anën tjetër, Ambasada e Iranit në Londër deklaroi për emisionin “Panorama” të BBC-së se protestat e karakterit paqësor dhe legjitim u shfrytëzuan dhe u rrëmbyen nga aktorë të huaj, duke përfshirë edhe Shtetet e Bashkuara.