Zbulimi i bujshëm shkencor: Sa minuta i duhen saktësisht trupit të njeriut për t’u zgjuar plotësisht?

Një hulumtim i gjerë i realizuar në Korenë e Jugut ka nxjerrë në pah se pjesës më të madhe të njerëzve u nevojiten rreth pesëmbëdhjetë minuta pas hapjes së syve për të larguar përgjumjen e mëngjesit. Megjithatë, për personat që përballen me çrregullime ankthi, kjo periudhë kohore pothuajse dyfishohet. Në fushën mjekësore, kjo gjendje kalimtare e karakterizuar nga plogështi, ngadalësi dhe hutim të menjëhershëm pas zgjimit, njihet ndryshe si inerci gjumi. Për të kuptuar kohëzgjatjen e këtij fenomeni dhe arsyet pse disa individë kthehen në gjendje vigjilence më shpejt se të tjerët, një grup ekspertësh nga disa spitale koreanojugore, të udhëhequr nga Spitali Universitar Bundang i Universitetit Kombëtar të Seulit, ndërmorën këtë studim. Gjetjet e tyre u publikuan zyrtarisht në revistën shkencore PLOS One më 2 janar të këtij viti. Projekti hulumtues përfshiu 2,355 të rritur të moshës nga 19 deri në 92 vjeç. Informacioni u grumbullua nga Sondazhi Kombëtar i Gjumit dhe Dhimbjes së Kokës, i cili u zhvillua përmes intervistave direkte ballë për ballë nga agjensioni Gallup Korea gjatë vitit 2018, duke përjashtuar nga kjo analizë punonjësit me orar turnesh. Gjatë procesit, pjesëmarrësit iu përgjigjën një pyetjeje të vetme lidhur me kohën që u duhet zakonisht për të zhdukur ndjenjën e përgjumjes pasi ngrihen nga shtrati në mëngjes. Sipas të dhënave, mesatarja e përgjithshme rezultoi të ishte 15.8 minuta. Vëmendje tërhoqi fakti se gratë kishin një kohëzgjatje pak më të madhe të zgjimit krahasuar me burrat, me 16.3 minuta kundrejt 15.2 minutave. Në radhët e popullsisë më të re, periudha e përgjumjes së mëngjesit shfaqet më e gjatë, një prirje kjo që vjen duke u zvogëluar deri rreth moshës 40 vjeç, moshë pas së cilës stabilizohet kryesisht në të njëjtat nivele. Ndryshimi më drastik u regjistrua tek individët që vuanin nga ankthi, të cilëve u deshën mesatarisht 29.9 minuta për t’u kthjelluar plotësisht, në kontrast me 15.6 minuta që u duheshin pjesës tjetër të të anketuarve. Një tjetër faktor përcaktues doli të jetë edhe kronotipi, që nënkupton prirjen biologjike për të qenë person i orëve të mëngjesit ose i mbrëmjes. Individët që funksionojnë më mirë në mëngjes kthehen në vigjilencë me shpejtësi, ndërsa ata të mbrëmjes e kanë këtë proces më të ngadaltë. Analiza tregoi gjithashtu se personat që kishin fjetur më gjatë shfaqën një kohëzgjatje më të shkurtër të përgjumjes në mëngjes. Në krahun tjetër, pagjumësia dhe teprica e gjumit gjatë ditës u lidhën me një proces zgjimi më të zgjatur. Interesant është fakti se depresioni nuk shfaqi ndonjë ndikim domethënës në përfundimet e kësaj analize. Në mënyrë të veçantë, te tipat e mëngjesit sasia e orëve të gjumit nuk pati ndikim te shpejtësia e zgjimit, ndërsa ky faktor rezultoi i rëndësishëm për personat e mesit dhe ata të mbrëmjes. Për rrjedhojë, autorët e studimit sugjerojnë që individët që përjetojnë përgjumje të theksuar në orët e para të ditës të tregojnë kujdes maksimal për të siguruar orë të mjaftueshme gjumi. Ata gjithashtu rekomandojnë që personat me këto simptoma të kontrollohen për pagjumësi dhe t'i kushtojnë vëmendje trajtimit të ankthit, i cili u shfaq i lidhur ngushtë me zgjatjen e procesit të zgjimit, veçanërisht te meshkujt dhe te personat me përgjumje të theksuar mëngjesore. Në përfundim, studiuesit vunë inatet e tyre edhe te disa kufizime të këtij hulumtimi: gjendja e përgjumjes u mat përmes vetëm një pyetjeje bazuar në vetëvlerësimin e pjesëmarrësve, ndërkohë që studimi evidenton një korrelacion mes dukurive, pa mundur të vërtetojë një marrëdhënie shkak-pasojë mes tyre.