KShH ngre alarmin: Zbardhen parregullsitë dhe kushtet e paraburgimit të Erion Veliajt në IEVP Fier

Komiteti Shqiptar i Helsinkit (KShH) ka shprehur shqetësimin e tij të thellë në lidhje me procedurat e transferimit dhe mënyrën e trajtimit të Erion Veliajt gjatë kohës që ai ndodhet në ambientet e paraburgimit në institucionin e Fierit. Përmes një deklarate publike, organizata kërkon transparencë institucionale, rivendosjen e menjëhershme të kontakteve telefonike me familjen, si dhe sigurimin e një kujdesi të plotë shëndetësor për të paraburgosurin. Reagimi vjen pas një misioni verifikimi që përfaqësuesit e KShH-së realizuan më 30 tetor në IEVP Fier. Gjatë kësaj vizite, monitoruesit zhvilluan një bisedë konfidenciale me Veliajn, kontrolluan hapësirat ku ai akomodohet dhe patën takime zyrtare me drejtuesit e këtij institucioni penitenciar, duke konstatuar disa mangësi lidhur me sigurinë, dokumentacionin dhe të drejtat themelore. Një nga pikat më kritike të ngritura nga KShH ka të bëjë me urdhrin e zhvendosjes së tij nga Durrësi në Fier, të cilin vëzhguesit patën mundësi ta shikonin vetëm për një periudhë të shkurtër kohe. Arsyeja e lëvizjes ishte shënuar në mënyrë të përgjithshme si “për motive sigurie”, ndërkohë që dokumenti mbante statusin “i kufizuar” me një afat vlefshmërie deri në dy vjet. Sipas Komitetit, megjithëse ligji e lejon një lëvizje të tillë për arsye sigurie, vendime të tilla duhet të mbështeten mbi fakte të mirëfillta dhe nuk duhet të përdoren për t'i hequr të paraburgosurit të drejtën për të kuptuar arsyet e vërteta dhe për t'i kundërshtuar ato në rrugë ligjore. Një tjetër problematikë e evidentuar ka qenë bllokimi i komunikimit me familjarët. Dy ditë pas transferimit, Veliaj nuk kishte mundur të telefononte të afërmit e tij, pasi sistemi kërkonte plotësimin e procedurave burokratike nga e para dhe miratimin e një liste të re numrash. KShH thekson se pengesat e natyrës administrative nuk mund të shërbejnë si shkas për të cenuar të drejtat e garantuara nga ligji për personat e privuar nga liria. Sa i përket aspektit shëndetësor, monitoruesit vunë re se në burgun e Fierit kishte mbërritur vetëm dosja juridike e Veliajt, ndërsa ajo mjekësore dhe psikosociale mungonte plotësisht. Veliaj ka deklaruar se vuan nga një dëmtim në këmbën e majtë dhe nuk ka mundur të kryejë grafinë e këshilluar nga mjekët. Nga ana e tyre, autoritetet e burgut pranuan se janë në dijeni të kësaj gjendjeje dhe premtuan se ekzaminimet e nevojshme do të kryhen gjatë javës në vijim. Organizata ka ngritur gjithashtu pikëpyetje lidhur me kushtet e akomodimit dhe sigurinë e vetë Veliajt. Gjatë inspektimit u zbulua se dhoma e parë ku ishte vendosur kishte dritare që nuk punonin, ndërsa vetë ai kishte shfaqur shqetësim për faktin se ndante të njëjtën hapësirë me një person të dënuar për vepra penale të rënda. Drejtuesit e IEVP Fier siguruan se janë ndërmarrë hapa për të parandaluar çdo kontakt të papërshtatshëm dhe se nuk ekziston ndonjë rrezik real për jetën e tij. Së fundmi, KShH ka trajtuar edhe çështjen e kontakteve zyrtare, pasi Veliaj ka shfaqur dëshirën të komunikojë me përfaqësues të shtetit dhe të administratës vendore për çështje që lidhen me detyrën e tij si kryetar i Bashkisë së Tiranës. Sipas Komitetit, statusi i paraburgosurit nuk heq automatikisht mundësinë e ushtrimit të kompetencave që nuk janë ndaluar shprehimisht me ligj, duke i bërë thirrje institucioneve përgjegjëse të ndërhyjnë.