Alarm për përplasje të re SHBA-Iran: Vendet e Gjirit Persik forcojnë ushtrinë dhe kërkojnë aleanca të reja

Tensionet në Lindjen e Mesme dhe mundësia e një konflikti të ri ushtarak mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit kanë qenë në qendër të diskutimeve në konferencën ndërkombëtare të sigurisë "Manama Dialogue", të mbajtur në kryeqytetin e Bahreinit. Në këtë takim të nivelit të lartë, ku morën pjesë ushtarakë dhe diplomatë kryesorë nga Bota Arabe, Azia, SHBA-ja dhe Evropa, pyetja më djegëse që dominoi panelin ishte nëse Uashingtoni po planifikon një goditje të re masive ushtarake kundër Teheranit. Sipas Hasan Alhasan, drejtues i kërkimeve për rajonin e Gjirit Persik në Institutin Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS), gjasat për një fazë të re përshkallëzimi janë mjaft të larta. Ai sqaron se udhëzimet dhe lëvizjet e fundit nga administrata e presidentit Donald Trump sinjalizojnë se përgatitjet operative po vijojnë. Analisti paralajmëron se një raund i ri luftimesh mund të nisë brenda një kohe shumë të shkurtër, potencialisht menjëherë pas përfundimit të zgjedhjeve të ndërmjetme në SHBA, ndonëse shton se dritarja për zgjidhje diplomatike nuk është mbyllur tërësisht. Nga ana tjetër, pasojat ekonomike të kësaj situate po ndihen fort edhe në Evropë. Nils Schmid, sekretar parlamentar i shtetit në Ministrinë e Mbrojtjes të Gjermanisë dhe politikan i SPD-së, i pranishëm në forum, ngriti shqetësimin mbi ndikimin e konfliktit në tregjet globale. Ai nënvizoi se rritja e çmimeve të naftës, inflacioni dhe rënia e ritmit ekonomik po prekin drejtpërdrejt kontinentin evropian. Schmid theksoi se një rihapje e luftimeve do të godiste sërish rëndë ekonominë gjermane dhe atë evropiane, duke bërë thirrje kësisoj për këmbëngulje në rrugën diplomatike, përpara se reagimet reciproke ushtarake ndaj infrastrukturës energjetike të shkaktojnë dëme të pariparueshme. Përballë kërcënimeve potenciale dhe paqëndrueshmërisë, vendet e Gjirit Persik po marrin masa ushtarake intensive. Analisti ushtarak i IISS-së, Sascha Bruchmann, vuri në dukje se këto shtete kanë rritur ndjeshëm shpenzimet për mbrojtjen. Ndër të tjera, po realizohen marrëveshje teknologjike me Ukrainën për mbrojtjen kundër dronëve, si dhe po investohen miliarda dollarë në sisteme mbrojtëse amerikane, trajnime të trupave dhe reformimin e strukturave të sigurisë. Ndonëse SHBA do të mbetet partneri kryesor ushtarak për një periudhë afatmesme, ka një zhgënjim të dukshëm me fushën politike në Uashington, pasi Donald Trump ndërmori hapa ushtarakë ndaj Iranit pa marrë parasysh paralajmërimet e aleatëve arabë. Si rrjedhojë e këtij skeptiçizmi ndaj varësisë afatgjatë nga Uashingtoni, siç shpjegon Alhasan, rajoni po dëshmon ndërtimin e aleancave të reja strategjike. Shembuj të këtij ndryshimi përfshijnë paktet e mbrojtjes mes Arabisë Saudite, Turqisë dhe Pakistanit, bashkëpunimin e Emirateve të Bashkuara Arabe me teknologjinë izraelite, si dhe rritjen e rolit të Koresë së Jugut si furnizuese me armatime. Ndërkohë, në këtë konferencë, Kryeministri i Greqisë, Kyriakos Mitsotakis, i bëri thirrje Bashkimit Evropian për një prani më të fortë ushtarake dhe angazhim më aktiv në rajon, veçanërisht për garantimin e lirisë së lundrimit dhe mbrojtjen e rrugëve strategjike detare.