Fundi i pashmangshëm i diktaturave: Nga humbja e Vuçiqit te krisja e pushtetit autoritar në Tiranë

Historia e diktaturave dëshmon se, pavarësisht ngjashmërive apo dallimeve mes tyre, çdo regjim autoritar ndan një fat të pashmangshëm: rënien përfundimtare. Format e shembjes ndryshojnë, ndërsa fundi më i dhimbshëm u takon gjithmonë atyre qeverisjeve që shndërrohen në tirani kundër qytetarëve të vet dhe refuzojnë të dorëzohen pa ushtruar dhunë. Udhëheqësi i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, pësoi një disfatë të rëndë në zgjedhjet parlamentare të mbajtura më 25 tetor 2026. Lëvizja Studentore, e drejtuar në këtë garë nga Ilija Srdanoviq, arriti të sigurojë shumicën në parlament, duke i dhënë fund sundimit mbi 14-vjeçar të Partisë Progresive Serbe. Megjithëse diktatura e tij po merr fund, pasojat e këtij regjimi mbeten të ndjeshme, kurse fati i tij i mëtejmë do të kushtëzohet nga pesha e shkeljeve, dokumentet provuese dhe vullneti i institucioneve të reja për ta vënë përballë drejtësisë. Ky rrëzim politik i kreut serb përbën një zhvillim pozitiv, pavarësisht faktit se Kosova dhe shqiptarët nuk presin ndonjë kthesë rrënjësore në qasjen hegjemoniste të Beogradit. Përveç pakënaqësive të brendshme dhe skandaleve korruptive, dështimet e Vuçiqit karshi Kosovës dhe ballafaqimi i tij me Kryeministrin Albin Kurti – ku veçohet dështimi i sulmit terrorist në Banjskë dhe mbrojtja e hapur e organizatorit të tij, Milan Radojçiq – përbëjnë ndër goditjet më të rënda ndaj autoritetit të tij politik. Përgjegjësia e aparatit shtetëror të Vuçiqit për agresionin në Banjskë kërkon një hetim të plotë deri në zbardhjen përfundimtare. Ky dështim i madh, i shoqëruar me revoltën e popullsisë ndaj korrupsionit dhe autokracisë, ndikoi ndjeshëm në dobësimin e pushtetit të tij dhe hapjen e rrugës drejt humbjes zgjedhore. Çdo pasardhës i tij do të duhet të reflektojë thellë mbi qasjen ndaj Kosovës dhe shqiptarëve. Kosova mbetet hapësira ku regjimet e kaluara serbe kryen krime çnjerëzore, por njëkohësisht edhe varri politik për çdo strukturë kriminale serbe. Në anën tjetër, udhëheqësi i Shqipërisë, Edi Rama, si aleat i ngushtë politik i Vuçiqit, po dëshmon hapur se nuk synon të tërhiqet pa e futur vendin në një krizë të thellë. Ai e ka shndërruar demokracinë në një mekanizëm sundimi autoritar që po shfaq gjithnjë e më shumë tipare tiranie. Vuajtjet e qytetarëve shqiptarë nën këtë regjim janë bërë të padurueshme. Shqipëria është vënë në rrezik serioz nga qeverisja e tij dhe rrethi i saj prej oligarkësh, përfituesish, zyrtarësh të korruptuar dhe individësh të papërgjegjshëm, të cilët mbështeten te korrupsioni, abuzimet dhe tirania. Në Shqipëri, populli po përballet jo vetëm me vjedhjen e pasurive, por edhe me dhunën fizike. Për më tepër, ai nuk ka hezituar t'i përdorë Kosovën dhe trojet shqiptare në pazarllëqe politike me përfaqësuesit e politikës hegjemoniste serbe. Mosndëshkimi i krimeve të luftës nga Serbia, nisma e Ballkanit Hapur, tentativat për copëtimin e Kosovës, përkrahja për Asociacionin, cilësimi i veriut si tokë e askujt dhe qëndrimet rreth Gjykatës Speciale përbëjnë vetëm disa nga lëvizjet e tij thellësisht të dëmshme për interesat kombëtare. Këto plane u frenuan fuqishëm nga Albin Kurti dhe populli i Kosovës! Prej muajsh, qytetarët e Shqipërisë po kërkojnë largimin e tij përmes protestave paqësore dhe madhështore, por thirrjet e tyre po bien në vesh të shurdhër. Kjo kokëfortësi, sipas analistëve, buron nga tri arsye kryesore: së pari, nga mburrja e tepruar politike dhe besimi i gabuar se ai është më i zoti se të tjerët dhe se Shqipëria nuk mund të funksionojë pa të; së dyti, nga dyshimet e ngritura fort rreth abuzimeve financiare gjatë viteve të gjata në pushtet dhe lidhjet e ngushta me qarqe të fuqishme ekonomike e politike.