Ngërçi politik në Izrael: Netanyahu humb shumicën në Knesset, nisin tratativat e ndërlikuara për qeverinë e re

Numërimi përfundimtar i votave në Izrael ka vulosur humbjen e shumicës parlamentare për krahun politik të udhëhequr nga kryeministri Benjamin Netanyahu. Ky zhvillim pritet të nxisë negociata intensive dhe komplekse përgjatë javëve të ardhshme, ku do të përfshihen forca me ideologji mjaft kontrastuese – nga fraksionet ultraortodokse hebraike, te subjektet laike dhe ato që përfaqësojnë komunitetin arab. Të dhënat e bëra publike në orët e para të së premtes treguan se koalicioni i Netanyahut arriti të sigurojë 53 ulëse në garën elektorale të së martës, kurse tabori kryesor i opozitës mori 48 mandate. Ndërkohë, forcat politike arabe korrën një sukses me peshë historike duke siguruar 19 vendet e mbetura, gjë që rrit ndjeshëm peshën e tyre në përbërjen e re parlamentare. Për të formuar kabinetin e ri qeveritar, grupimeve politike u duhet të arrijnë një marrëveshje që garanton përkrahjen e së paku 61 deputetëve në Knesset, i cili numëron gjithsej 120 ulëse. Pavarësisht sfidës, Netanyahu, që mban rekordin si drejtuesi me jetëgjatësinë më të madhe në krye të ekzekutivit izraelit, vazhdon të qëndrojë në detyrë gjatë kësaj periudhe tranzicioni. Duke reflektuar mbi këtë situatë, lideri i qendrës, Yair Lapid, përmes një mesazhi në platformën X, kërkoi vetëpërmbajtje dhe maturi. “Tani vjen pjesa vërtet e vështirë”, u shpreh ai, duke nënvizuar se megjithëse hapësira publike duket e qetë, prapaskenat politike janë mjaft dinamike. Spektri politik përballet tani me dilema të mëdha strategjike. Kampit opozitar, i cili synonte largimin e Netanyahut gjatë fushatës, i duhet të peshojë nëse do të hyjë në koalicion me partitë arabe – një hap mjaft delikat nga pikëpamja politike. Një alternativë tjetër mbetet shkelja e zotimeve elektorale për t'u rreshtuar krah Netanyahut në një ekzekutiv të përbashkët, gjë që mund të mbartë rrezikun e përçarjeve të brendshme. Trazimet politike kanë nxitur diskutime të ashpra edhe mes popullatës. Ndërsa një pjesë e shoqërisë izraelite ruan rezerva tradicionale lidhur me përfshirjen e partive arabe në ekzekutiv, të tjerë mendojnë se ka ardhur koha për kapërcimin e barierave dhe integrimin e tyre në qeverisje. “Ekzistojnë mundësi nga më të ndryshmet për të gjitha këto, ndryshe nga Shtetet e Bashkuara ku funksionojnë vetëm dy parti”, u shpreh Beny Engalrd, një banor nga Tel Avivi. Certifikimi zyrtar i rezultateve pritet të bëhet të mërkurën e ardhshme, kur ato t'i dorëzohen presidentit të vendit, Isaac Herzog. Më pas, kreut të shtetit i takon t'i besojë mandatin e formimit të qeverisë një prej figurave politike. Kjo detyrë mund t'i kalojë Netanyahut si kryetar i forcës më të votuar, apo një politikani tjetër që dëshmon se gëzon mundësi më të mëdha për të konsoliduar mazhorancën e nevojshme parlamentare. Në rast se këto tratativa dështojnë, Izraeli rrezikon të detyrohet të mbajë zgjedhje të reja në fillim të vitit të ardhshëm. Megjithatë, presidenti Herzog ka bërë me dije gjatë kësaj jave se do të shfrytëzojë çdo mekanizëm në fuqinë e tij për të shmangur një skenar të tillë.