Skandali në Spanjë: Gabimet e qendrës së kontrollit rrezikuan një traggjedbi edhe më të madhe hekurudhore pas përplasjes

Hetimet e nisura lidhur me aksidentin e rëndë hekurudhor në Urda të Spanjës po nxjerrin në pah një skenografike kaotike në infrastrukturën e trenave, ku dëshmohet se bilanci i viktimave ka qenë pranë një përmase edhe më tragjike. Ndërkohë që operacionet e kërkimit për personat e zhdukur vazhdojnë pandërprerje, të dhënat e para dëshmojnë se disa garnitura kanë vijuar qarkullimin në zonën e fatkeqësisë edhe pas ndodhjes së goditjes fatale, duke shkelur hapur protokollet që urdhëronin bllokimin e menjëhershëm të trafikut. Sipas të dhënave zyrtare të bëra publike nga autoritetet kompetente, duke iu referuar Policisë Gjyqësore dhe Autoritetit të Pavarur të Hetimit të Aksidenteve të Transportit (AITAT), kolapsi i sistemit të automatizuar të sigurisë LZB kishte prekur gjithsej gjashtë trena përgjatë një aksi prej afro 63 kilometrash. Kjo situatë është cilësuar nga vetë punonjësit operacionalë të përfshirë si një gjendje “ngarkese absolute”. Pavarësisht dispozitave strikte që impononin ndalimin e menjëhershëm të qarkullimit në këtë segment, grupet hetimore kanë konfirmuar se të paktën dy trena të tjerë kanë vazhduar të lëvizin në atë zonë pasi kishte ndodhur tashmë përplasja. Një nga ngjarjet më kritike nën lupën e ekspertëve është rasti i trenit AVE 02061, i nisur në orën 06:05 nga stacioni Seville-Santa Justa me destinacion kryeqytetin Madrid. Ky mjet po qarkullonte në linjën e dytë hekurudhore, në kah të kundërt me dy mjetet e përfshira në përplasjen fatale. Informacionet e gjurmuara nga platformat e pozicionimit Renfe, ADIF dhe SpainTrainRadar dëshmojnë ndalesat dhe rifillimet e rrugëtimit të tij pas ngjarjes, të cilat janë skanuar hollësisht nga Departamenti i Fatkeqësive të Mëdha i Policisë Gjyqësore. Sipas rindërtimit të aksidentit, treni AVE 02061 pati ndalesën e tij të parë rreth orës 08:39 në kilometrin 125.2, ku u la në vendqëndrim deri rreth orës 08:52. Nga ky pikëpjekje deri tek vendi i përplasjes në kilometrin 118.8, distanca ishte 6.4 kilometra. Përplasja ndodhi fiks në orën 08:53, pikërisht në çastin kur ky tren kishte rinisur marshimin drejt Madridit, ndërsa u ndal përfundimisht në kilometrin 121, vetëm dy kilometra larg skenës së tragjedisë. Ekspertët po analizojnë gjithashtu shpejtësitë e lëvizjes së mjeteve në minutat para ngjarjes. Ndërsa treni AVE 02061 po ecte me ritëm të ngadaltë drejt Madridit, treni AVE 02080 që po i drejtohej Seviljes kishte arritur sërish një shpejtësi mesatare mbi 200 kilometra në orë. Përpara tij ndodhej treni Iryo 6076, i cili kishte ngecur në vend dhe makinisti kishte lajmëruar pamundësinë për ta vënë sërish në lëvizje. Autorizimi për vijimin e rrugës për trenin AVE 02080 ishte dhënë në orën 08:36, ndërsa lëvizja e tij e parë e evidentuar në kronologji daton në orën 08:43:48. Kjo tregon se nga momenti i marrjes së dritës jeshile deri te përplasja e orës 08:53, treni kishte qëndruar i palëvizshëm për një periudhë kohe. Rreth katër minuta pas nisjes, kjo garniturë po ecte me një mesatare prej 214 kilometrash në orë. Në orën 08:51:49, pranë kilometrit të 111-të, shpejtësia shënoi kulmin në 236 km/h, përpara se të binte në 181 km/h në fazën e fundit. Organet hetimore sqarojnë se këto shifra janë mesatare të përllogaritura nga koordinatat e gjurmimit dhe jo lexime direkte të instrumenteve bordit. Sipas vlerësimit paraprak të AITAT, shpejtësia në momentin e përplasjes mund të ketë lëvizur mes 160 dhe 200 kilometrave në orë, një shifër e cila do të saktësohet përfundimisht pas shkarkimit të të dhënave nga kutitë e zeza dhe sistemet e regjistrimit.