Ndërrimi i pushtetit në Serbi: Analiza e thellë mbi fitoren e Listës Studentore dhe sfidat për Kosovën

Zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi kanë prodhuar një ndryshim të papritur politik, ku Lista Studentore ka arritur të sigurojë fitoren, duke lënë prapa formacionin e mbështetur nga presidenti Aleksandar Vuçiq. Sipas të dhënave paraprake nga Komisioni Republikan i Zgjedhjeve (RIK), të përpunuara nga 8.187 vendvotime, Lista Studentore ka fituar 52,71 për qind të votave, duke siguruar 140 mandate në Kuvend. Në anën tjetër, koalicioni “Serbia e Bashkuar” i Vuçiqit ka marrë 39,17 për qind të votave, që përkthehen në 104 mandate. Në këto zgjedhje, lista e udhëhequr nga Ivica Daçiq nuk ka arritur të sigurojë asnjë mandat, pasi ka marrë vetëm 2,17 për qind të votave. Procesi zgjedhor regjistroi 4.246.513 vota të vlefshme, ndërsa 55.472 fletëvotime rezultuan të pavlefshme. Suksese modeste ka shënuar edhe Koalicioni Shqiptar, i cili në këto zgjedhje ka siguruar 27.670 vota, përkatësisht 0,64 për qind, rezultat ky që i mundëson atij të ketë 2 mandate në parlamentin serb. Publicisti serb, Zlatoje Martinov, e ka vlerësuar si pozitive rënien e pushtetit të Vuçiqit, të cilin e përshkruan si një lider me prirje autokratike dhe populiste. Megjithatë, Martinov shpreh shqetësim për natyrën heterogjene të Listës Studentore, duke paralajmëruar se kjo lloj përbërjeje ideologjike mund të shkaktojë kriza të brendshme dhe paqartësi në politikën e jashtme të Serbisë. “Është mirë që Vuçiqi u largua, pasi Serbia ishte ndër të paktat vende ku pushteti ishte përqendruar totalisht në duart e një partie. Megjithatë, frika qëndron te koalicioni fitues, i cili përfshin nacionalistë, rusofilë dhe forca antiperëndimore. Edhe pjesa e majtë e kësaj liste shfaq qëndrime antievropiane, çka e bën qeverisjen e ardhshme të pasigurt”, ka theksuar Martinov. Sipas tij, fitorja e Listës Studentore nuk ndodhi për shkak të një kthese drejt vlerave demokratike, por për shkak të një bashkimi rrethanor kundër Vuçiqit. Martinov tërheq një paralele me ngjarjet e 5 tetorit 2000, duke thënë se ashtu siç u rrëzua Millosheviqi, edhe Vuçiqi u mposht, por jo për shkak të autoritarizmit të tij. Publicisti shton se shqetësimi kryesor është narrativa e përdorur nga fituesit, të cilët e akuzojnë Vuçiqin për “tradhti” ndaj Kosovës për shkak të pranimit të Marrëveshjes së Brukselit dhe asaj të Ohrit. “Kam frikë se Lista Studentore e mposhti atë jo sepse shkeli marrëveshjet, por sepse i pranoi ato, duke u pozicionuar kështu nga një këndvështrim edhe më radikal sa i përket çështjes së Kosovës”, përfundoi Martinov.