Kuvendi miraton rishikimin e buxhetit për vitin 2026, përplasje të forta mes opozitës dhe ministrit Murati për pagën e 13-të

Kuvendi i Kosovës ka votuar pro rishikimit të buxhetit për vitin 2026, duke siguruar 62 vota. Nga gjithsej shtatë amendamente sa ishin përfshirë në projektligj, vetëm dy prej tyre kanë marrë dritën jeshile, ndërkohë që propozimet e ardhura nga radhët e opozitës nuk kanë arritur të sigurojnë mbështetjen e nevojshme të ligjvënësve. Procesi i votimit është shoqëruar me debate të ashpra dhe tensione verbale ndërmjet deputetëve opozitarë dhe ministrit të Financave, Hekuran Murati. Diskutimet janë fokusuar kryesisht te fondet e dedikuara për pagën e 13-të të shërbyesve civilë, si dhe te kompensimet prapavepruese për stazhin e punës. Parlamentari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Avdullah Hoti, e ka vlerësuar nismën e ekzekutivit si një mekanizëm për të mbuluar shpenzimet e vlerësuara në rreth 120 milionë euro, për të cilat sipas tij ekzistonte një vendim qeveritar qysh në nisje të vitit. Ai ka ngritur dyshime serioze mbi ligjshmërinë e projektligjit, duke përmendur mangësi si në procedurë ashtu edhe në përmbajtje. Në të njëjtën linjë ka qenë edhe deputetja e LDK-së, Hykmete Bajrami, e cila i ka kërkuar Resortit të Financave sqarime zyrtare nëse këto ndryshime buxhetore synojnë mbulimin financiar të pagës së 13-të, e cila ishte ndarë tashmë në fillim të këtij viti. Kritika të forta ka drejtuar edhe deputetja e Aleancës, Teuta Haxhiu, e cila ndryshimet e propozuara i ka quajtur lëvizje dinake të ministrit. Në krahun tjetër, ministri Hekuran Murati ka hedhur poshtë të gjitha akuzat dhe pretendimet e ngritura nga opozita. “Paga e 13-të është e paraparë në buxhet dhe është paguar. Kjo që po ndodh është mbulimi i hendekut nga alokimi i parakohshëm, ashtu siç e ka paraparë Ligji i Buxhetit. E paga e 13-të për vitin e ardhshëm paguhet në fillim të vitit të ardhshëm”, u shpreh Murati, duke shtuar se ndryshimet ndikojnë drejtpërdrejt edhe te çështja e pagesave retroaktive të përvojës së punës. Pas kësaj deklarate, debati është përshkallëzuar edhe më tej në sallën e Kuvendit. Hoti ka lëshuar akuza të rënda ndaj Muratit, duke e etiketuar atë si abuzuesin dhe gënjeshtarin më të madh në histori të Qeverisë së Kosovës. Së bashku me deputetin e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Arben Mustafa, ata kanë shprehur kundërshtimin e tyre edhe ndaj kërkesës që ndërmarrjet publike të ndajnë dividentë. Nga ana e saj, Bajrami e ka cilësuar qasjen e ministrit si keqplanifikim të paramenduar, ndërsa Haxhiu e ka quajtur atë mashtrues. Kujtojmë se gjatë muajit shtator, Qeveria e Kosovës kishte aprovuar rialokimin e 102 milionë eurove me qëllim ekzekutimin e pagës së 13-të për administratën publike, si dhe për mbulimin e diferencës retroaktive të shtesës prej 0.5 për qind për vjetërsinë në punë, bazuar në vendimin e Gjykatës Kushtetuese. Një praktikë e ngjashme e ndarjes së pagës së 13-të ishte aplikuar nga qeveria edhe gjatë vitit të kaluar. Shtesa prej 0.5 për qind paraqet kompensimin që punonjësit e sektorit publik përfitojnë për çdo vit shërbimi. Për ilustrim, një i punësuar me një dekadë përvojë përfitonte pesë për qind shtesë në pagën bazë. Megjithatë, Ligji i Pagave i vitit 2022 ndryshoi këtë skemë, duke e përgjysmuar në 0.25 për qind për 15 vitet e para, ndërsa norma e vjetër mbetej në fuqi vetëm pas vitit të pesëmbëdhjetë. Ky ndryshim u rrëzua nga Gjykata Kushtetuese si i paligjshëm, duke nxitur një valë padish nga qytetarët për kompensim prapaveprues. Përveç kësaj, një tjetër pikë që ndezi debate të nxehta ishte edhe mosmiratimi i amendamentit për ndarjen e një milion eurove për sigurimin e protezave për invalidët e luftës, propozim ky që nuk gjeti mbështetjen e deputetëve.