Kriza energjetike dhe sfidat e mbrojtjes: Brukseli paralajmëron një dimër të ngarkuar për Evropën

Gjatë një konference për shtyp të mbajtur në Bruksel, Komisionerët Evropianë të Energjisë dhe Mbrojtjes kanë vënë në qendër të vëmendjes naftën dhe karburantin e aviacionit, elemente kyçe për mbarëvajtjen e transportit dhe furnizimin e pandërprerë të forcave të armatosura. Takimi u fokusua te rezultatet e dialogut të nivelit të lartë mes Komisionit Evropian dhe rafinerive evropiane. Komisioneri Evropian i Energjisë, Dan Jorgensen, ka përsëritur alarmin se “ky dimër do të jetë i vështirë”, ndërkohë që bëri të ditur se në tavolinë ndodhen disa masa konkrete. Sipas tij, tregu global i naftës pritet të përballet me kushte të ngushta furnizimi deri në vitin 2027, faktor ky që do të mbajë çmimet në nivele të larta. Duke iu referuar kërkesave të mundshme për lehtësime, Jorgensen u shpreh i hapur për shqyrtimin e disa rregullave teknike që mund të zbuten përkohësisht dhe në mënyrë të synuar. Megjithatë, ai theksoi domosdoshmërinë që këto masa të japin rezultate reale dhe të mos shkaktojnë komplikime anësore. Në lidhje me përpjekjet për frenimin e çmimeve të larta, ai e cilësoi si “konstruktiv” dialogun me rafineritë për rritjen e prodhimit. “Industria ka paraqitur propozime të caktuara, të cilat duhet t’i vlerësojmë, pasi qëllimi ynë është thelbësisht ulja e çmimeve të karburanteve”, u shpreh Komisioneri. Nga ana e tij, Komisioneri Europian për Mbrojtjen dhe Hapësirën, Andrius Kubilius, e ka vënë theksin te një dimension afatgjatë dhe jetik: siguria e furnizimit me karburant për strukturat ushtarake dhe nevoja e gatishmërisë së Evropës për një skenar lufte, për të cilin, siç u shpreh ai, “duhet të jemi të përgatitur”. Kubilius shtoi se garantimi i sasive të mjaftueshme të karburantit për ushtrinë është i panegociueshëm për mbrojtjen e kontinentit. “Mbrojtja pa karburant është e pamundur. Duhet të jemi absolutisht të qartë në lidhje me nevojën për të marrë parasysh kërkesat për karburant ushtarak, përmes një planifikimi afatgjatë që përfshin si kohën e paqes, ashtu edhe situatat e mundshme të krizave luftarake”, deklaroi ai. Duke shpjeguar arsyet e këtij planifikimi ushtarak, ai konfirmoi bashkëpunimin e ngushtë të Komisionit me NATO-n. Gjatë kohës së paqes, konsumi ushtarak zë një pjesë modeste prej rreth 8% të totalit, por në rrethana krize këto shifra mund të rriten në mënyrë drastike. Për këtë arsye, Kubilius theksoi se nga njëra anë duhet siguruar karburant i mjaftueshëm për aviacionin në kohë paqeje, ndërsa nga ana tjetër duhet ngritur një mekanizëm që garanton rritje të menjëhershme të prodhimit dhe krijim rezervash emergjente në rast konflikti. Në fund, duke lidhur ngushtë energjinë me strategjinë mbrojtëse, ai përmblodhi katër shtylla kryesore: së pari, sigurimi i kapaciteteve të duhura prodhuese, përfshirë karburantet e qëndrueshmërisë për aviacionin; së dyti, ruajtja e infrastrukturës së rafinimit; së treti, garantimi i aksesit të pandërprerë ushtarak në këto burime gjatë krizave; dhe së katërti, mbrojtja dhe qëndrueshmëria e infrastrukturës kritike të karburantit.