Kthesa e madhe në Beograd: Si mund të ndryshojë qeveria e jahtit studentor qasjen ndaj Kosovës dhe Perëndimit

Rezultati i zgjedhjeve të 25 tetorit 2025 në Serbi, ku Lista e Studentëve shënoi fitore, mund të sjellë një transformim rrënjësor në skenën politike të vendit, duke zbehur ndikimin e rrymave nacionaliste dhe duke hapur rrugën drejt integrimit euroatlantik. Kështu vlerëson profesor Enver Bytyqi, i cili në një prononcim për portalin tonë thekson se ky rezultat përbën një ndëshkim të hapur për politikën e trashëguar nga epoka e Sllobodan Millosheviqit dhe një dëshmi se pritshmëritë e qytetarëve serbë kanë ndryshuar ndjeshëm. Sipas tij, zhvillimi më domethënës mbetet largimi përfundimtar nga parlamenti i partisë së Millosheviqit, e cila drejtohej nga ish-zëdhënësi i tij, Ivica Daçiq, duke konfirmuar kështu rënien e nacionalizmit të skajshëm në Serbi. “Fitorja e Listës së Studentëve të Serbisë në zgjedhjet e datës 25 tetor 2025 është e veçantë. Sepse i jep fund qeverisjes së klasës politike të kontaminuar nga politikat e Millosheviqit dhe e sjell vendin më pranë Perëndimit”, deklaron Bytyqi. Ai analizon se ekzekutivi i ri do të mishërojë një frymë tjetër politike, duke e përshkruar atë si një alternativë shumë më të arsimuar dhe të kulturuar në krahasim me figurat e deritanishme, ku përfshihen Aleksandar Vuçiq dhe Ivica Daçiq. “Qeverisja që do të ketë Serbia nga dita e diel do të jetë qeverisje e frymës studentore dhe e njerëzve që kanë shkollim e kulturë më të lartë sesa politikanët si Vuçiq dhe Daçiq, të cilët tashmë i përkasin së kaluarës”, shprehet ai. Bytyqi e cilëson dëbimin e Partisë Socialiste të Serbisë nga kuvendi si një fitore vendimtare, e cila pasqyron një atmosferë krejtësisht të re në opinionin publik serb. “Fitorja ishte një risi pozitive. Por akoma më pozitive e quaj faktin se partia e Millosheviqit, e drejtuar nga ish-zëdhënësi i tij, Ivica Daçiq, doli jashtë dyerve të parlamentit të Serbisë. Është vërtet ky një sukses i padiskutueshëm për atmosferën e opinionin serb. Unë e shoh këtë si ndëshkim të politikës ultranacionaliste të kohës së Millosheviqit dhe të pasuesit të tij, Daçiqit”, thotë Bytyqi. Sipas profesorit, ky epilog zgjedhor dëshmon qartë se fanatizmi nacionalist i përfaqësuar dikur nga Vojisllav Sheshel dhe trashëgimia e Millosheviqit po humbet terren në shoqërinë serbe. Ai vëren gjithashtu se Partia Përparimtare Serbe e Vuçiqit ka siguruar mbështetje vetëm te serbët e Republikës Srpska në Bosnjë-Hercegovinë, ata të Kosovës dhe të Maqedonisë së Veriut, por ka dësudhtuar të marrë të njëjtin përkrahje brenda territorit të Serbisë. “Shoh një ndryshim të opinionit në Serbi. Jo se Lista e Studentëve ka një projekt diametralisht të kundërt në pikëpamje dhe qëndrim me SPS-në, por se ata në fushatë nuk ishin agresivë dhe i përmbahen parimeve demokratike që vullneti të shprehet përmes referendumeve”, thekson ai. Duke u ndalur te marrëdhëniet mes Kosovës dhe Serbisë, Bytyqi sugjeron se ky zhvillim politik në Beograd mund të prodhojë një qasje më pragmatike dhe fleksibile ndaj Prishtinës, pavarësisht se dinamikat ndërkombëtare mund të luajnë një rol përcaktues. “Duke qenë se shoh një qasje më të butë ndaj Kosovës, dua të besoj se qeveria e re e Beogradit do të jetë më fleksibile lidhur me vendimet që ajo do të detyrohet të marrë lidhur me Kosovën”, deklaron Bytyqi. Në përmbyllje, ai shton se në mungesë të lëkundjeve të mëdha gjeopolitike, Serbia mund t'i hapë rrugë afrimit me Perëndimin, teksa do të përpiqet të ruajë njëkohësisht lidhjet e saj tradicionale me Rusinë. “Sigurisht, ne nuk e dimë çfarë do të ndodhë nesër me këtë qeveri, sepse edhe rrethanat ndërkombëtare dhe gjeopolitike mund të ndryshojnë”, përfyll ai.