Alarmi nga ABGJ: Pushteti vendor po dështon në zbatimin e rregullores për mbrojtjen e grave nga dhuna

Kryeshefja ekzekutive e Agjencisë për Barazi Gjinore (ABGJ), Edi Gusia, gjatë raportimit të saj para Komisionit për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore dhe Peticione, ka adresuar çështjen e kompetencave institucionale, masave mbrojtëse ligjore dhe përgjegjësive shtetërore në rastet e dhunës në familje, në dritën e ngjarjes tragjike të vrasjes së Arlinda Zekajt. Gjatë fjalës së saj, ajo ngriti shqetësimin se mekanizmat koordinues në nivel lokal janë jofunksionalë, ndërsa mbledhjet e tyre praktikohen rrallë ose aspak. Duke u adresuar te deputetët anëtarë të komisionit, drejtoresha ekzekutive e ABGJ-së sqaroi se institucioni që ajo udhëheq nuk zotëron mandat ligjor për të menaxhuar në mënyrë të drejtpërdrejtë rastet individuale të dhunës në familje apo format e ndryshme të diskriminimit, duke vënë në pah se ndarja e përgjegjësive publike është e përcaktuar qartë me ligj. “Unë do të ndaj këtu me ju, për atë sot ju keni nevojë të merrni opinionin e agjencisë në lidhje me këtë çështje, edhe pse ne duhet ta sqarojmë, Agjencia për Barazi Gjinore, në bazë të Ligjit për Barazi Gjinore, nuk ka mandat t’i trajtojë rastet, qoftë të dhunës në familje apo rastet e diskriminimit. Domethënë, korniza ligjore e Republikës së Kosovës i ka mandatet shumë të qarta sa i përket barazisë gjinore. Është komisioni në Kuvend, është agjencia si agjenci ekzekutive, politikë-hartuese dhe monitoruese, dhe është institucioni i Avokatit të Popullit, i cili merret me trajtimin e rasteve të diskriminimit bazuar në gjini në përgjithësi. Do të thotë, kompetencat janë shumë të ndara, janë të ndara mirë”, u shpreh ajo. Më tej, Gusia bëri të afrimtë kontributin e agjencisë në ndërtimin e arkitekturës ligjore kundër dhunës familjare, duke kujtuar se ky institucion pati hartuar aktin e parë ligjor për këtë fushë në vitin 2010, periudhë kur rajoni i Ballkanit Perëndimor zakonisht nuk dispononte legjislacion të tillë specifik, si dhe ka krijuar procedurat standarde të veprimit për trajtimin e rasteve. “Sa i përket angazhimit të Agjencisë për Barazi Gjinore në përgjithësi në hartimin e kornizës ligjore, vlen të theksohet se agjencia ka hartuar ligjin e parë për mbrojtjen nga dhuna në familje në vitin 2010, kur, të themi, ndoshta asnjë nga shtetet e Ballkanit Perëndimor nuk kishte ligj për mbrojtjen nga dhuna në familje. Jemi hartues të procedurave standarde të veprimit për trajtimin e rasteve të dhunës në familje, ku përshkruhen detyrat dhe përgjegjësitë e gjithë zinxhirit institucional. Ato procedura ende vazhdojnë të jenë në fuqi. Këtë vit i kemi rishikuar këto procedura dhe mbetet që ato të miratohen nga koordinatorja nacionale, Ministria e Drejtësisë”, theksoi Gusia. Në vijim të raportimit, ajo rikujtoi se në vitin 2013, ABGJ-ja kishte ndërmarrë nismën për t'i propozuar Qeverisë vendosjen e postit të koordinatorit nacional, me qëllim ngritjen e efikasitetit në koordinimin ndërinstitucional për çështjet gjinore dhe mbrojtjen e grave. “Vlen të theksohet se në vitin 2013 ishte pikërisht Agjencia për Barazi Gjinore që i propozoi Qeverisë themelimin e një mekanizmi si koordinatorja ose koordinatori nacional dhe që ne insistuam që ajo detyrë t’i jepej një personi me mandat politik, pasi që Agjencia për Barazi Gjinore, me Ligjin për Barazi Gjinore, udhëhiqet nga shërbimi civil. Do të thotë, titullari i agjencisë është shërbyes civil, i cili i përgjigjet drejtpërdrejt kryeministrit. Është një lloj, të themi, institucioni i pavarur, i rekomanduar prej Platformës së Pekinit të vitit 1995, ku insistohet që të kemi një mekanizëm të tillë të pavarur, por që llogaritet një në katër krahas politikës”, shtoi kryeshefja e ABGJ-së.