Bilanc tragjik: Vera e vitit 2026 shënon shifrën rekord prej mbi 50 mijë viktimash nga temperaturat ekstreme

Vera e këtij viti në Evropë është shndërruar në periudhën më vdekjeprurëse të regjistruar ndonjëherë, ku rreth 50.000 persona kanë humbur jetën si pasojë e të nxehtit rekord, sipas vlerësimeve të fundit të publikuara nga studiues britanikë. Analizat tregojnë se afërsisht dy të tretat e këtyre humbjeve të jetëve, respektivisht 65 për qind e tyre, lidhen në mënyrë të drejtpërdrejtë me ndryshimet klimatike. Hulumtimi është realizuar nga ekspertë të Imperial Grantham Institute në Britani dhe London School of Hygiene and Tropical Medicine, të cilët kanë matur shkallën e vdekshmërisë së tepërt të nxitur nga valët e të nxehtit. Si bazë për këtë studim shërbyen të dhënat e grumbulluara nga 854 zona urbane, të shtrira në 27 vendet anëtare të Bashkimit Evropian, si dhe në Britani të Madhe, Norvegji dhe Zvicër. Rajonet e marra në shqyrtim përfshijnë afërsisht 40 për qind të popullsisë totale të këtyre 30 shteteve. Për krahasim me të kaluarën, gjatë sezoneve verore më të nxehta të evidentuara më parë, bilanci ishte dukshëm më i ulët, ku rreth 29.000 njerëz humbën jetën në vitin 2022 dhe rreth 28.000 në vitin 2003. Zonat më të goditura ishin vendet e Evropës Jugore dhe Perëndimore, ndërkohë që numër i konsiderueshëm viktimash u regjistruan edhe në shtete që tradicionalisht gëzojnë klimë më të freskët. Vetëm për Britaninë e Madhe, hulumtimet llogarisin rreth 4.500 vdekje që lidhen me temperaturat e larta. Në Gjermani, Instituti Robert Koch (RKI) me seli në Berlin paraqiti shifra të ngjashme në gjysmën e parë të muajit shtator. Sipas të dhënave të këtij institucioni, vetëm gjatë kësaj vere rreth 16.000 qytetarë gjermanë kanë ndërruar jetë si pasojë e temperaturave përvëluese. Ekspertët britanikë veçojnë qershorin e vitit 2026 si muajin me pasojat më dramatike në kontinent. Llogaritjet e tyre sugjerojnë se pothuajse një e treta e totalit të vdekjeve të shkaktuara nga i nxehti u shënuan në harkun kohor ndërmjet 17 qershorit dhe 1 korrikut. Gjatë kësaj faze, termometri shënoi mesatarisht pesë gradë Celsius më shumë se vlera mesatare e periudhës referuese 1991-2020, duke e shndërruar këtë valë në një nga shkaqet kryesore të tragjedisë klimatike. Statistikat tregojnë se pasojat fatale nuk kursyen vetëm moshat e treta. Vlerësimet tregojnë se rreth 6.000 nga 50.000 viktimat e regjistruara ishin nën moshën 65 vjeç, duke dëshmuar se rreziku prekte shtresa të ndryshme të popullsisë. Duke komentuar gjetjet, Clair Barnes, studiuese e motit ekstrem dhe ndryshimeve klimatike në Imperial College, u shpreh se mund të konfirmohet me bindje të lartë se vera e vitit 2026 ishte më e rënda e regjistruar ndonjëherë për sa i përket vdekshmërisë nga i nxehti në pjesën më të madhe të Evropës. Ajo shtoi se pas këtyre shifrave fshihen jetë njerëzish dhe familje që vuajnë dhimbjen e humbjes. Nga ana e tij, epidemiologu Pierre Masselot nga London School of Hygiene & Tropical Medicine theksoi domosdoshmërinë e përshtatjes urbane. Ai u shpreh se qytetet tona po rezultojnë gjithnjë e më pak të përgatitura përballë temperaturave në rritje, ndaj është urgjente të ndërmerren hapa konkretë, si shtimi i hapësirave të gjelbra, ulja e ndotjes dhe garantimi i mbrojtjes së duhur shëndetësore për qytetarët.