Prague ndërmerr hapa të fortë mbrojtës: Kushtetuta synon të bëjë të pamundur kalimin e lehtë në euro

Ekzekutivi çek ka ndërmarrë një hap vendimtar duke miratuar këtë të hënë një nismë për ndryshime kushtetuese, e cila synon të shtrëngojë ndjeshëm kushtet për futjen e euros në vend. Sipas këtij projektligji, çdo vendim i ardhshëm për kalimin në monedhën e përbashkët evropiane do të kërkojë mbështetjen e një shumice prej tri të pestash në parlament. Megjithatë, pikëpyetjet mbeten të mëdha rreth fatit të këtij amendamenti dhe nëse ai do të arrijë të sigurojë numrin e mjaftueshëm të votave për t'u shndërruar në ligj. Synimi kryesor i kësaj nisme legjislative është që korona çeke të ngrihet në nivelin e monedhës kombëtare përmes Kushtetutës, duke krijuar kështu një pengesë të re institucionale ndaj adoptimit të euros. Republika Çeke radhitet ndër gjashtë shtetet anëtare të Bashkimit Evropian që ende nuk e kanë përqafuar monedhën e përbashkët, ndërkohë që autoritetet nuk kanë caktuar ende një afat kohor zyrtar për t'u bërë pjesë e eurozonës. Kabineti populist i udhëhequr nga kryeministri Andrej Babiš, që gëzon mbështetjen e forcave të djathta dhe atyre të ekstremit të djathtë, është zotuar prerazi se nuk do të ndërmarrë asnjë veprim drejt eurozonës gjatë mandatit të tij qeverisës. Ky qëndrim përkon në vijë të përgjithshme edhe me politikat e ndjekura nga kabitetet e mëparshme në Pragë. Duke qenë se partitë e koalicionit qeverisës nuk i zotërojnë vetë numrat e nevojshëm për të realizuar ndryshime kushtetuese, propozimi do të duhet domosdoshmërisht të sigurojë edhe votat e opozitës. Aktualisht, nuk ka asnjë garanci se një konsensus i tillë do të arrihet. Ministri i Jashtëm, Petr Macinka, përfaqësues i Partisë së Motoristëve të krahut të djathtë, deklaroi se hyrja në eurozonë përbën një vendim themelor për kombin dhe se çdo qeveri e ardhshme duhet të pajiset me një mandat të fortë popullor dhe parlamentar për një hap të tillë. Në krahun tjetër, nisma ka ngjallur kundërshtimin e hapur të Konfederatës së Industrisë së Çekisë, e cila avokon për adoptimin e euros. Kjo organizatë paralajmëron se ky ngërç i ri ligjor mund të dëmtojë rëndë integrimin ekonomik, duke vënë në dukje se afërsisht 65 për qind e eksporteve çeke drejtohen drejt tregjeve të eurozonës. Ndërkaq, Banka Kombëtare Çeke ka ruajtur një profil neutral ndaj këtij projektligji. Edhe pse disa kombe të Evropës Qendrore dhe Lindore kanë preferuar të mbeten jashtë eurozonës, Hungaria ka dhënë sinjale të qarta për një kthesë strategjike nën udhëheqjen e kryeministrit të ri, Péter Magyar, duke e ngjitur çështjen e euros në majë të agjendës së saj politike.