E ardhmja e pasigurt e Listës Serbe pas humbjes së Vuçiqit: "Asgjë nuk do të jetë më njësoj"

Përfaqësuesja kryesore e serbëve në Kosovë, Lista Serbe, ka mbetur pa ndonjë reagim zyrtar pas humbjes së Partisë Përparimtare Serbe (SNS) të udhëhequr nga Aleksandar Vuçiq, në zgjedhjet parlamentare të mbajtura të dielën në Serbi, ku fituese doli Lista Studentore. Kjo forcë politike u themelua në vitin 2013 me mbështetjen e drejtpërdrejtë të SNS-it dhe vetë Vuçiqit, i cili e pranoi publikisht humbjen në mbrëmjen e 25 tetorit. Megjithatë, ai pretendoi se partia e tij triumfoi "kudo ku jetojnë serbët në rajon", përfshirë këtu edhe territorin e Kosovës. Sipas të dhënave preliminare të Komisionit Republikan të Zgjedhjeve në Serbi, në qendrat e votimit ku serbët e Kosovës ushtruan të drejtën e votës, koalicioni “Aleksandar Vuçiq – Serbia e Bashkuar” grumbulloi rreth 71 për qind të mbështetjes, ndërsa Lista Studentore arriti të sigurojë afër 21 për qind. Në shkallë vendi në Serbi, situata ishte ndryshe: Lista Studentore siguroi mbi 52 për qind të votave, kurse blloku “Serbia e Bashkuar” i ish-presidentit Vuçiq mori rreth 39 për qind të votave totale. Për Ivan Vuçkoviqin, figurë e opozitës së serbëve të Kosovës nga Leposaviqi, këto rezultate shënojnë një kthesë historike dhe nënkuptojnë se “asgjë nuk do të jetë më si më parë”. “Liria po na vjen nga Beogradi”, deklaroi ai, duke komentuar zhvillimet e fundit. Vuçkoviq dhe aktorë të tjerë opozitarë serbë në Kosovë e drejtojnë gishtin nga Lista Serbe dhe Vuçiqi për përkeqësimin drastik të kushteve dhe pozitës së komunitetit serb në rajon. Sipas tyre, administrata e deritanishme në Beograd, përmes ndërmjetësimit të Listës Serbe, ua ka “dorëzuar” institucioneve të Kosovës kompetencat dhe strukturat që dikur i menaxhonte Serbia. Tani për tani, në mjediset me shumicë serbe në Kosovë, brenda sistemit të Serbisë vazhdojnë të funksionojnë vetëm institucionet e arsimit dhe ato shëndetësore. “Pas kësaj tradhtie të madhe, si pasojë e së cilës nuk na ka mbetur pothuajse asgjë nga Serbia në Kosovë e Metohi, do të jetë shumë e vështirë”, thekson Vladimir Radosavleviq nga Lëvizja Demokracia Serbe, parti opozitare në nivel lokal në veri të vendit. Çfarë do të ndodhë me Listën Serbe? Pavarësisht përpjekjeve për të marrë një prononcim pas publikimit të rezultateve të para preliminare në Serbi, drejtuesit e Listës Serbe kanë abstenuar nga dhënia e përgjigjeve. Në zgjedhjet e qershorit të mbajtura në Kosovë, Lista Serbe fitoi nëntë nga dhjetë ulëset e garantuara për komunitetin serb në Kuvend, ndërsa mandati i dhjetë i takoi Nenad Rashiqit nga partia Për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë. Rashiq, i cili ushtron edhe detyrën e ministrit në Qeverinë e udhëhequr nga Albin Kurti, i ka dhënë mbështetje Lëvizjes Studentore gjatë procesit zgjedhor në Serbi. Ai vlerëson se çfarëdo bashkëpunimi i mundshëm mes Listës Serbe dhe autoriteteve të reja në Serbi tashmë është i pamundur. Madje, Rashiq nuk përjashton mundësinë që Partia Përparimtare Serbe t'i kërkojë zyrtarisht Listës Serbe largimin, duke kërkuar dorëheqjen e përfaqësuesve të saj nga funksionet që mbrojnë aktualisht. “Kjo mund të jetë një nga opsionet, por nuk pres që ata të tregojnë moral dhe të veprojnë kështu. Ata janë në pushtet në nivel lokal sepse SNS-i i ka instaluar në ato poste përmes të gjitha mekanizmave të mundshëm”, u shpreh Rashiqi. Aktualisht, Lista Serbe kontrollon udhëheqjen në të gjitha dhjetë komunat me shumicë serbe në Kosovë. Zyrtarët e kësaj partie mbajnë gjithashtu pozita kyçe në institucionet që Serbia i mban në Kosovë. Ndër ta është edhe kryetari i Listës Serbe, Zllatan Ellek, i cili drejton Qendrën Klinike Spitalore në Mitrovicën e Veriut. Edhe Ivan Vuçkoviq, asamblist në Kuvendin Komunal të Leposaviqit, ndan bindjen se bashkëpunimi mes kësaj partie dhe Qeverisë së re të Serbisë ka marrë fund. “Jam i bindur se ata do të shpërbëhen në ditët në vijim. Nga ana tjetër, ata nuk mund të funksionojnë pa mbështetjen e Beogradit”, përfundoi ai.