Prapaskenat e vitit '97 në Shqipëri: Udhëtimi i rrezikshëm i gjeneralit turk dhe takimet e tensionuara në Tiranë

Në kuadër të operacionit ndërkombëtar të OKB-së “Alba”, Turqia kishte dislokuar një kontingjent prej 900 trupash ushtarake në zonën e Zall-Herrit në Shqipëri. Këto forca kishin për detyrë mbrojtjen e Aeroportit të Rinasit, pjesës perëndimore të kryeqytetit, si dhe aksit rrugor deri në qytetin e Burrelit. Trupat turke ishin pjesë e Brigadës së Këmbësorisë Detare nga Foça, në jug të Izmirit. Për të inspektuar nga afër këtë kontingjent dhe për të zhvilluar bisedime të rëndësishme zyrtare, më 9 maj 1997, rreth orës 07:45, u nisëm drejt Tiranës me avionin e posaçëm të Shefit të Shtabit të Përgjithshëm dhe Komandantit të Forcave të Armatosura të Turqisë, gjeneralit të armatës İsmail Hakkı Karadayı. Mbrritja në aeroportin ushtarak të Rinasit u bë në orën 10:00, ku na priti Shefi i Shtabit të Përgjithshëm të Shqipërisë, gjeneralmajor Adem Çopani. Menjëherë pas kësaj, të shoqëruar nga masa të rrepta sigurie dhe transport të blinduar ushtarak, u nisëm drejt bazës së Zall-Herrit. Sapo lamë pas aeroportin, në të dyja anët e rrugës dëgjoheshin breshëri armësh automatike nga persona të armatosur. Vendi ndodhej në një gjendje të rëndë kolapsi dhe pasigurie totale. Gjatë ndalesës në Zall-Herr, gjenerali Karadayı kreu një inspektim të hollësishëm të trupave dhe adresoi udhëzimet e duhura për përmbushjen e misionit, me theks të veçantë te garantimi i rendit dhe qetësisë publike gjatë zgjedhjeve të ardhshme të parakohshme parlamentare. Pas këtij inspektimi, delegacioni u drejtua për në Presidencë, e cila ruhej nga një numër shumë i kufizuar i efektivëve të Gardës. Kur hymë në sallën e pritjes, zoti Berisha nuk ishte i pranishëm. Ai u shfaq pas tre minutash, me një ecje të ngadaltë, të drobitur dhe të kërrusur si asnjëherë më parë. Pasi na përshëndeti, u ul i lodhur në kolltuk duke mbajtur kokën mes duarve. Stresi dhe rraskapitja ishin të dukshme, ndërsa nga koha e takimit të fundit dukej se kishte humbur shumë peshë. Gjenerali Karadayı i solli përshëndetjet e presidentit turk Süleyman Demirel dhe i dorëzoi një mesazh zyrtar në një zarf të mbyllur, duke i uruar një dalje sa më të shpejtë nga kriza e thellë që kishte pllakosur vendin. Pasi lexoi letrën, presidenti Berisha u përmblodh menjëherë dhe deklaroi me bindje se “Partia Demokratike do t’i fitojë sërish zgjedhjet e përgjithshme”. Nga ana e tij, gjenerali turk u përgjigj: “Suksese! Por fillimisht dëshirojmë që Shqipëria të shpëtojë, të rimarrë veten dhe që së bashku të punoni për të mirën e saj!” Ky takim pati më shumë natyrë kortezie sesa diskutimesh të mirëfillta pune, ndërkohë që rrjedha e ngjarjeve të ardhshme mbetej tërësisht e pasigurt. Pasi Berisha na përcolli deri te dera e daljes, u nisëm drejt Kryeministrisë. Edhe atje, në ambientet e pritjes nuk ndodhej kryeministri Bashkim Fino, i cili hyri me vrull pas dy minutash. Ai kërkoi falje për vonesën e shkaktuar nga një takim urgjent dhe e nisi bisedën me një energji befase dhe humor të hollë, duke e shndërruar takimin në një atmosferë të ngrohtë, miqësore dhe mjaft optimiste për të ardhmen. Fino e siguroi gjeneralin se janë marrë të gjitha masat e nevojshme që Shqipëria të shmangë përshkallëzimin e mëtejshëm të trazirave dhe se procesi zgjedhor do të zhvillohet në qetësi të plotë, nën masa të rrepta sigurie. Gjenerali Karadayı mbeti i impresionuar nga qëndrimi dhe dinamizmi i kryeministrit të ri, duke e cilësuar si “një djalë energjik, që i shkëlqenin sytë”. Drekën zyrtare, e cila u shtrua nga Shefi i Shtabit të Përgjithshëm, gjeneral Çopani, e konsumuam në kompleksin Shatolinz. Duke pasur parasysh realitetin tronditës që na rrethonte kudo, të gjithë ishim të zhytur në mendime dhe flisnim shumë pak. Pamja e personave të armatosur dhe të shtënat pa kriter ishin shfaqur kudo, përfshirë edhe fëmijë të moshave 10 deri në 14 vjeç që mbanin armë në duar.