Misteri i dosjes Allaqi dhe dilema e madhe që mbetet jashtë vëmendjes së ligjit për Dhomat e Specializuara

Behajdin Allaqi, një arsimtar i gjimnazit nga Prizreni dhe njëkohësisht ndër figurat e hershme të LPRK-së që kontribuan në themelimin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, u zhduk pa lënë gjurmë më 11 qershor 1998, ndërsa trupi i tij nuk është gjetur deri më sot. Megjithatë, më 16 shtator 2026, trupi gjykues i shkallës së parë në Dhomat e Specializuara arriti në përfundimin se Hashim Thaçi kishte marrë pjesë drejtpërdrejt në ndalimin, privimin e lirisë, transferimin dhe eliminimin e tij fizik. Nëse legjislacioni i miratuar nga Kuvendi më 6 tetor merr fuqi juridike, çështje të ngjashme me atë të Allaqit rrezikojnë të mbeten jashtë kompetencës së Hagës për çdo hetim të mëtejshëm apo rigjykim të mundshëm që mund të kërkohet nga Gjykata e Apelit. Arsyeja për këtë është tejet e qartë: ngjarja ka ndodhur përpara datës 1 korrik 1999 dhe nuk ka asnjë lidhje me pretendimet për trafikim organesh. Ky ngërtqedh është anashkaluar thuajse tërësisht nga opinioni publik gjatë debateve për këtë nismë ligjore. Ndonëse ligji po promovohet si një mburojë për vlerat e luftës, një segment kyç që ai largon nga kompetenca e Hagës ka të bëjë pikërisht me krimet e kryera ndaj vetë shqiptarëve, respektivisht personave që u panë si kundërshtarë politikë. Tani që Presidentja e ka kthyer aktin ligjor mbrapsht në Kuvend, kjo dilemë kërkon domosdoshmërisht një përgjigje para se deputetët të votojnë sërish. Përtej akuzave, vendimi i 16 shtatorit nuk kishte aspak lidhje me dyshimet për trafikim organesh, të cilat nuk përfshiheshin fare në aktakuzën e katër ish-krerëve. Trupi gjykues dha dënime për krime lufte ku Hashim Thaçi dhe Kadri Veseli u shpallën fajtorë (Thaçi e Krasniqi me nga 25 vite, Veseli me 18 dhe Selimi me 13 vite burgim), ndërkohë që të gjithë u liruan nga akuza për krime kundër njerëzimit. Sipas vlerësimit të gjykatësve, të pandehurit ndanin një plan të përbashkët kriminal me qëllim shënjestrimin, ndalimin dhe herë pas here eliminimin e personave të konsideruar si kundërshtarë të UÇK-së. Organizata Human Rights Watch ka dëshmuar se mes viktimave kishte edhe qytetarë shqiptarë të Kosovës të stigmatizuar si oponentë politikë apo bashkëpunëtorë, krahas individëve të komunitetit serb dhe rom. Iniciativa e propozuar e ndryshon fushëveprimin e Speciales në tri rrafshe thelbësore: lloji i veprave penale kufizohet vetëm te ato që lidhen ngushtësisht me raportin e Këshillit të Evropës për trafikim organesh, duke përjashtuar krimet e përgjithshme apo dhunën politike; periudha kohore ngushtohet nga 1 korriku 1999 deri më 31 dhjetor 2000, duke lënë jashtë çdo gjë para mbarimit të luftës; ndërsa territorialisht eliminohen pretendimet për krime në veri të Shqipërisë. Procedurat e deritanishme do të vijojnë deri në shkallën e Apelit, por nëse vendoset një rigjykim, atëherë do të hyjë në fuqi juridiksioni i ri. Kjo do të thotë se vendimi ekzistues nuk zhbëhet, por Hagës i mbyllet dera përfundimisht për t'u marrë me këto dosje në të ardhmen. Nga ana e saj, PDK-ja nuk pretendon se këto vepra duhet të mbeten pa u ndëshkuar. Gjatë dorëzimit të këtës nisme, Bedri Hamza theksoi qartë se qëllimi nuk është amnistia apo pandëshkueshmëria, por përcaktimi i saktë se cili institucion ka autoritetin t'i gjykojë ato. Bazuar në nenin 6 të këtij ligji, dosjet që dalin jashtë mandatit të ri, aktakuzat e konfirmuara dhe gjykimet e papërfunduara do t'i kalojnë Departamentit Special të Gjykatës Themelore në Prishtinë. Hetimet, kallëzimet dhe provat materiale do të transferohen në kompetencë të Prokurorisë Speciale të Kosovës. Me këtë logjikë, rasti i Behajdin Allaqit nuk harrohet, por transferohet për t'u trajtuar brenda vendit. Megjithatë, kundërargumentet kryesore mbeten tri, ku më kryesorja mbrojtja e dëshmitarëve. Themelimi i kësaj gjykate në Hagë u bë pikërisht prej frikës për sigurinë e dëshmitarëve, një rrezik ky sa real aq edhe aktual, siç dëshmohet nga procesi i dytë ku Thaçi përballet me akuza për pengim të drejtësisë, ku trupi gjykues ka evidentuar rrezikshmërinë ndaj atyre që perceptohen si kundërshtarë.