Tregjet globale në alarm: Çmimi i naftës kapërcen 111 dollarë për fuçi pas përshkallëzimit të tensioneve në Lindjen e Mesme

Bursa ndërkombëtare e energjisë po përballet me tronditje të forta, pasi kuotat e naftës kanë kaluar shifrën e 111 dollarëve për fuçi. Kjo rritje vjen si pasojë e drejtpërdrejtë e përshkallëzimit të rrezikshëm të konflikteve në rajonin e Lindjes së Mesme, incidenteve të regjistruara pranë Ngushticës së Hormuzit dhe kërcënimeve alarmante ndaj impianteve strategjike të naftës në Arabinë Saudite. Në tregun e Londrës, kontratat e së ardhmes regjistruan një kuotim prej 111,31 dollarësh për fuçi gjatë pasdites, duke shënuar një ngjitje prej 2,49 dollarësh në krahasim me mbylljen e seancës paraprake. Ngjashëm, referenca në tregun amerikan u rrit me 1,10 dollarë, duke u vendosur në kuotën e 98,25 dollarëve për fuçi. Aktorët e tregut dhe tregtarët ndërkombëtarë kanë shprehur ankth të thellë për cënimin e sigurisë rajonale. Fokus i veçantë i frikës mbetet siguria e lundrimit në një prej artereve më vitale të transportit energjetik në shkallë globale, sidomos pas raportimeve për sulme të drejtuara ndaj cisternave të naftës. Nga ana e saj, Garda Revolucionare e Iranit bëri të ditur se kishte ndërmarrë lëshimin e raketave në drejtim të katër anijeve në sektorin verior të Gjirit Persik, duke pretenduar se ato po kryenin transferim të lëndës djegëse në shkelje të normave në fuqi. Gjithashtu, autoritetet iraniane pohuan se tri mjete të tjera lundruese kishin rënë në kontakt me mina detare në perëndim të Ngushticës së Hormuzit. Kërcënimet ndaj sigurisë së infrastrukturës jetësore u konkretizuan më tej pas një sulmi me mjete ajrore pa pilot (dronë) ndaj fushës naftëmbajtëse Shaybah, e cila menaxhohet nga gjiganti energjetik Saudi Aramco. Sipas një njoftimi të përcjellë nga Agjencia Saudite e Lajmeve, Ministria e Energjisë e këtij vendi konfirmoi të mërkurën humbjen e jetës së dy personave si pasojë e këtij sulmi të dështuar me dronë drejt kompleksit të naftës. Koalicioni ushtarak i udhëhequr nga Arabia Saudite deklaroi se forcat e tij arritën të kapnin dhe asgjesonin shtatë dronë armiqësorë, ndërkohë që nuk lëshuan detaje shtesë mbi dëmet e mundshme materiale apo bilancin e viktimave. Në krahun tjetër, zëdhënësi i forcave të armatosura të lëvizjes jemenase, Yahya Saree, hodhi poshtë çdo pretendim se ishin ndërmarrë sulme ndaj territorit saudit gjatë ditës së mërkurë. Ai akuzoi forcat saudite për ndërmarrjen e 62 sulmeve ajrore përgjatë 24 orëve të fundit në kryeqytetin e Jemenit, Sana, si dhe në provincat Marib, Saada, Lahj dhe Taiz, të cilat sollën viktima në njerëz. Saree gjithashtu theksoi se objektet e kompanisë Saudi Aramco të vendosura në portin Yanbu pranë Detit të Kuq kishin qenë në fokus të operacioneve të ndërmarra nga forcat jemenase. Analisti Tamas Varga nga institucioni PMV vuri në dukje se goditjet ndaj mjeteve lundruese në Ngushticën e Hormuzit dhe aktivitetet e lëvizjes Ansar Allah kundër pozicioneve saudite kanëklasifikuar si dytësore lajmet pozitive lidhur me rritjen e eksporteve të naftës nga Lindja e Mesme në nivele që tejkalojnë ato para periudhës së konfliktit. Të dhënat nga analizat e bankës investive Morgan Stanley tregojnë se gjatë javës së kaluar, vëllimi i eksporteve të naftës nga rajoni preku shifrën e rreth 17 milionë fuçive në ditë. Ndërkohë, sipas përllogaritjeve të Organizatës së Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC), vlera e shportës së naftës bruto të vendeve anëtare u rrit me 28 centë gjatë ditëve të martë dhe të mërkurë, duke u vendosur përfundimisht në 111,29 dollarë për fuçi. Këto zhvillime të njëpasnjëshme po mbajnë komunitetin ndërkombëtar të tregtisë nën ankthin e ndërprerjes së mundshme të rrjedhave energjetike. Duke qenë se Ngushtica e Hormuzit përfaqëson një nyje kyçe të furnizimit global, çdo tensionim i mëtejshëm në këtë zonë rrezikon të shkaktojë luhatje të reja dhe të thella në tregjet botërore të energjisë.