Krizë energjetike: Nafta kapërcen kuotën e 110 dollarëve për fuçi nga frika e tensioneve në Lindjen e Mesme

Tregu global i energjisë po përballet sërish me tensione të forta, ndërkohë që çmimet e naftës u mbajtën pranë pikave më të larta të pesë muajve të fundit gjatë orëve të para të së martës. Ky zhvillim vjen si pasojë e vlerësimeve të kujdesshme nga ana e tregtarëve, të cilët po llogarisin mundësinë e sulmeve të reja nga Irani në zonën strategjike të Ngushticës së Hormuzit, pavarësisht faktit se dërgesat e naftës bruto nga Gjiri Persik vijojnë të mbeten në nivele relativisht të larta. Referenca ndërkombëtare, nafta bruto Brent, u tregtua me rreth 110 dollarë për fuçi në periudhën para hapjes zyrtare të bursave evropiane. Nga ana tjetër, nafta bruto amerikane WTI shënoi vlera mbi 104 dollarë për fuçi për kontratat me dorëzim muajin e ardhshëm. Ekspertët e tregut të lëndëve të para pranë institucionit financiar ING vënë në dukje se ky nivel i lartë çmimesh, pavarësisht ofertës së qëndrueshme, dëshmon se tregu ka përfshirë në llogaritje një prim të lartë rreziku për shkak të situatës tejet të paqëndrueshme. Aktualisht, nuk vërehet asnjë shenjë se ky faktor frike është drejt zbutjes. Analistët shtuan gjithashtu se tarifat e paprecedenta në transportin detar me cisterna po ndikojnë drejtpërdrejt në rritjen e shpenzimeve operative. Administrata e Shteteve të Bashkuara po shikon si opsion lejimin e tregtimit të cisternave që mbajnë sanksione, me qëllim rikthimin e tyre në qarkullimin e ligjshëm, zgjerimin e kapaciteteve lundruese dhe uljen e shpenzimeve të furnizimit. Megjithatë, ata theksuan se mbetet e paqartë se sa shpejt apo në çfarë mase kjo lëvizje mund të ndikojë realisht në uljen e çmimeve në treg. Sekretari amerikan i Energjisë, Chris Wright, gjatë një interviste për rrjetin Fox News, bëri të ditur se qarkullimi i naftës bruto nga Gjiri ka kapur rreth 80% të vëllimit të periudhës para konfliktit. Pavarësisht kësaj, tregu i produkteve të rafinuara po ndesh kufizime dukshëm më të theksuara. Në një zhvillim paralel, çmimet spot për gazin natyror të lëngshëm (LNG) në kontinentin aziatik regjistruan një tjetër kërcim gjatë ditës së hënë, duke arritur në kuotën e 30,4 dollarëve për milion njësi termike britanike, çka përbën pikën më të lartë të regjistruar që prej muajit dhjetor të vitit 2022. Kjo ecuri vjen menjëherë pasi Operacionet e Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) njoftuan se një anije transporti e gazit LNG ishte vënë në shënjestër me armë zjarri nga një mjet lundrues i vogël në afërsi të brigjeve të Jemenit gjatë fundjavës. Ngjarja ka përshkallëzuar ndjeshëm alarmet rreth mbrojtjes së korridoreve të transportit energjetik në rajon. Edhe tregu i gazit në Evropë vazhdon të lëvizë në nivele të ngjashme me majat e viteve të fundit. Kontratat e së ardhmes për gazin në platformën holandeze TTF, për periudhën e dorëzimit në vijim, u regjistruan pak nën kufirin e 88 eurove për megavat-orë në mëngjesin e së martës, duke reflektuar një korrigjim të lehtë nga shifrat mbi 89 euro të shënuara pak përpara orës 06:00, referuar shifrave zyrtare të ICE.