Trazirat dhe përplasjet e dhunshme në rrugët e Francës vënë në lëvizje udhëheqjen shtetërore

Kreu i shtetit francez, Emmanuel Macron, ka vendosur të refuzojë dorëheqjen e ministrit të Brendshëm, Laurent Nunez, pas një fundjave të karakterizuar nga përplasje të ashpra, mijëra ndalime nga forcat e rendit, lëndime të shumta dhe dëme të konsiderueshme materiale në qendra të ndryshme urbane të vendit. Megjithëse Nunez ofroi largimin e tij nga detyra duke marrë përsipër barrën e fajit për pamundësinë e strukturave të sigurisë për të menaxhuar situatën, Presidenca franceze bëri të ditur se Macron i kërkoi atij të vijojë detyrën për të siguruar stabilitetin dhe komandën e pandërprerë të policisë. Nga ana e tij, presidenti pranoi ekzistencën e lëshimeve në vlerësimin paraprak të shkallës së protestave dhe në mbledhjen e të dhënave nga agjencitë e zbatimit të ligjit, ndërsa i kërkoi ministrit vendosjen e mekanizmave të rinj për të ndalur dhunën dhe shkatërrimet. Në të njëjtën linjë, kryeministri Sebastien Lecornu mblodhi gjatë ditës së hënë një kabinet krize me qëllim analizimin e pasojave të protestave, dëmeve ekonomike dhe reagimit operacional të policisë. Kjo situatë e tensionuar ka kapluar Francën në një moment kyç, vetëm gjashtë muaj para zgjedhjeve presidenciale dhe mes një pakënaqësie popullore në rritje lidhur me koston e jetesës, cilësinë e shërbimeve publike dhe funksionimin e shtetit. Çfarë ndodhi gjatë fundjavës? Të dhënat e autoriteteve tregojnë se më shumë se 550 mijë qytetarë dolën në sheshe të shtunën, më 17 tetor. Manifestimet, të cilat nisën si një kërkesë për kushte më të mira në arsim dhe masa ndaj shtrenjtimit të jetesës, degjeneruan në konflikte të dhunshme në Paris, Marsejë, Lion dhe qytete të tjera, ku protestuesit ngritën barrikada, dogjën automjete e ndërtesa, si dhe shkatërruan e plaçkitën rreth 1.500 biznese. Trazirat vijuan edhe gjatë së dielës, ndonëse me intensitet më të ulët. Në kryeqytet, autoritetet e rendit shënuan mbi 100 arrestime gjatë mbrëmjes dhe natës, si dhe sulme ndaj pesë dyqaneve. Numri i përgjithshëm i ndalimeve në nivel kombëtar shkoi në afërsisht 2.400 deri në fund të javës, ndërsa u raportuan edhe qindra efektivë të plagosur. Pse po protestohet në Francë? Kjo valë pakënaqësie e ka zanafillën në mesin e muajit shtator, kur nxënësit e shkollave të mesme në Paris protestuan kundër gjendjes së arsimit, duke kërkuar fonde shtesë dhe zgjidhjen e mungesës së stafit pedagogjik. Lëvizja u shtri shpejt në qytete të tjera, duke përfshirë studentë, mësues, sindikata dhe pensionistë, të cilët i shtuan kërkesat e tyre përballë sfidave të kostos së jetesës. Pse policia nuk arriti t’i kontrollonte trazirat? Gjatë një interviste për radion France Inter, ministri Laurent Nunez pranoi se forcat e sigurisë humbën kontrollin në disa zona dhe shpjegoi se shërbimet kishin llogaritur rreth 200 mijë demonstrues, ndërkohë që numri real i pjesëmarrësve ishte më shumë se dyfishuar. Kjo mospërputhje ngriti pikëpyetje serioze mbi përgatitjen e policisë. Ministri i Drejtësisë, Gerald Darmanin, theksoi se ngjarjet nxorën në pah mangësi në përballjen me elementë të ekstremit të majtë. Autoritetet franceze ia faturuan pjesën më të madhe të dhunës grupeve të tilla dhe individëve me prapavijë kriminale, duke bërë një ndarje të qartë mes tyre dhe qytetarëve që protestuan në mënyrë paqësore.