Njeriu në hije që lëviz fijet e botës: Kush është miliarderi Peter Thiel?

Pavarësisht se nuk tërheq vëmendjen e përditshme mediatike si Donald Trump, Elon Musk apo figura të tjera të njohura të rrethit të tij, Peter Thiel renditet pa dyshim mes individëve më të pasur dhe me ndikim të jashtëzakonshëm në shkallë globale. I lindur në vitin 1967 në Frankfurt mbi Main të Gjermanisë Perëndimore, ai u shpërngul me familjen në Shtetet e Bashkuara kur ishte vetëm një vjeç. Gjatë fëmijërisë, ai jetoi gjithashtu për gjashtë vite në Namibinë e pushtuar nga Afrika e Jugut, periudhë kjo që zgjati nga viti 1971 deri në vitin 1977. Fama dhe ngritja e tij e madhe në botën e biznesit nisën falë sipërmarrjeve në fushën e teknologjisë. Suksesi i tij inaugurues ishte themelimi i platformës së pagesave digjitale PayPal, ku në fazat e hershme mori pjesë edhe Elon Musk. Më pas, Thiel u shndërrua në investitorin e parë të jashtëm të rrjetit social Facebook. Sot, portofoli i tij përfshin aksione në kompani të fuqishme si SpaceX e Elon Musk, OpenAI dhe disa biznese të tjera të teknologjisë së lartë. Sipas revistës Forbes, pasuria e tij personale llogaritet në rreth 35.7 miliardë dollarë, e barabartë me 31.1 miliardë euro. Megjithatë, gurthemeli i perandorisë së tij mbetet kompania Palantir. Kjo korporatë e analizës së të dhënave, inteligjencës artificiale dhe mbikqyrjes ka siguruar kontrata shtetërore miliarda dollarëshe për të ndërtuar softuerë për Pentagonin dhe Agjencinë Amerikane të Emigracionit dhe Doganave (ICE). Gjatë muajit prill, kompania solli në vëmendje një manifest prej 22 pikash, të cilin kritikët e cilësuan menjëherë si të mbushur me tipare të "tekno-fashizmit". Ndikimi i Thiel shtrihet fuqishëm edhe në arenën politike, dhe ky fenomen nuk kufizohet vetëm brenda kufijve të Shteteve e Bashkuara. Edhe pse shtete të ndryshme evropiane, ku bëjnë pjesë Mbretëria e Bashkuar, Holanda, Franca, Gjermania dhe Spanja, po rishqyrtojnë apo po shkëpusin bashkëpunimet qeveritare e ushtarake me Palantir për shkak të shqetësimeve mbi sigurinë, kompania vazhdon të jetë e rrënjosur thellë në shumë rajone të botës. Në rrafshin personal, Thiel është shpërngulur së fundmi në Argjentinë, ku thuhet se ka zhvilluar bisedime me presidentin e krahut të djathtë, Javier Milei. Vizita e tij përkon me kohën kur qeveria argjentinase po promovon një paketë rregullash që përfshijnë lehtësi për bizneset e huaja dhe investime strategjike në qendra të të dhënave të inteligjencës artificiale. Mbështetja e hershme ndaj Donald Trump solli frytet e duhura Thiel ishte ndër mbështetësit e parë dhe më vonë këshilltarët e afërt të Donald Trump. Ai kontribuoi me 1.25 milion dollarë për fushatën presidenciale të Trump në vitin 2016 dhe mbajti një fjalim në Konventën Kombëtare Republikane gjatë po atij viti, në një kohë kur Silicon Valley anonte masivisht drejt së majtës. Me përjashtim të një ndërprerjeje financimi mes viteve 2023 dhe 2025, ai ka qenë një kontribues i rëndësishëm ekonomik për fushatat dhe figurat konservatore republikane, duke përfshirë këtu edhe zëvendëspresidentin JD Vance. Megjithatë, ideologjia politike e Thiel mbetet komplekse dhe e vështirë për t'u etiketuar ngushtësisht. Ai shpesh përshkruhet si një nacionalist libertarian, i cili ka mbrojtur vazhdimisht tezën se "teknologjia pëubes përbën alternativën e vërtetë ndaj politikës”. Për më tepër, ai shfaq një skepticizm të theksuar ndaj strukturave shtetërore, ligjeve rregullatore dhe elitave liberale. Ky qëndrim ushqehet pjesërisht nga zhgënjimi i tij me mënyrën se si funksionojnë proceset e ngadalta vendimmarrëse të politikanëve të zgjedhur dhe vetë elektoratit. "Është afër fashizmit,” u shpreh Max Chafkin, autor i librit biografik mbi Thiel të botuar në vitin 2021, gjatë një prononcimi për revistën Time. "Ai flet për mënyrën se si kompanitë drejtohen më mirë se qeveritë, sepse kanë një vendimmarrës të vetëm, në thelb një diktator. Ai është armiqësor ndaj idesë së demokracisë. Kjo është e frikshme kur merr parasysh rolin që luajnë kompanitë me të cilat ai ka qenë i përfshirë."