A e dëmton zemrën orari i vonë i gjumit? Çfarë zbulon shkenca

Kryerja e aktiviteteve deri në orët e vona të natës, zakon i njohur ndryshe si preferenca për të qenë “buf nate”, mund të shoqërohet me një gjendje më pak të favorshme për shëndetin e zemrës, sipas një studimi të fundit. Ekspertët shqyrtuan informacionet shëndetësore të mbi 300 mijë të rriturve të moshës së mesme dhe të moshuar, të cilët ishin pjesë e bazës së të dhënave të njohur si “UK Biobank”. Nga ky grup, afërsisht 8% e të anketuarve e definuan veten si individë që shfaqin nivel më të lartë aktiviteti mendor dhe fizik gjatë pasdites së vonë dhe mbrëmjes. Megjithatë, sipas autorëve të studimit, faji nuk qëndron domosdoshmërisht te vetë fakti i fjetjes në orar të vonë. Një element përcaktues duket se është mospërputhja mes orës së brendshme biologjike të njeriut dhe ritmit të zakonshëm të punës, konsumit të ushqimit, lëvizjes dhe pushimit. Kjo lidhet ngushtë me ritmin cirkadian, orën biologjike 24-orëshe të organizmit që drejton dhe harmonizon një sërë procesesh jetësore në trupin e njeriut. Ky ritëm jo vetëm që përcakton se kur ndiejmë nevojë për të fjetur apo për të qenë të zgjuar, por gjithashtu ndikon drejtpërdrejt te rrahjet e zemrës, tensioni i gjakut, hormonet e stresit dhe metabolizmi. Sina Kianersi, studiues në institucionet prestigjoze “Brigham and Women’s Hospital” dhe “Harvard Medical School”, vuri në dukje se ata që priren të qëndrojnë zgjuar vonë nuk janë të paracaktuar që domosdoshmërisht të vuajnë nga problemet e zemrës. Sipas tij, sfida kryesore që u paraqitet këtyre personave është harmonizimi i orës së brendshme biologjike me dinamikën e jetës së përditshme. Ky hulumtim shkencor vjen në një periudhë kur komuniteti mjekësor i kushtojnë vëmendje gjithnjë e më të madhe cilësisë së gjumit si pjesë përbërëse e mirëqenies kardiovaskulare. Përveç sigurisë së orëve të mjaftueshme të gjumit, elementë kyç mbeten edhe aktiviteti i rregullt fizik, ushqyerja e shëndetshme, si dhe mbajtja nën kontroll e tensionit të gjakut, niveleve të kolesterolit, sheqerit në gjak dhe peshës trupore. Të dhënat e mbledhura më parë kishin lënë të kuptohet se personat që gdhihen vonë mund të shfaqin më shpesh faktorë rreziku kardiovaskular, ku përfshihen niveli më i ulët i aktivitetit fizik dhe prirja drejt zakoneve jo të shëndetshme. Pavarësisht kësaj, këto korelacione nuk do të thonë se gjumi i vonë përbën automatikisht shkakun primar të shqetësimeve shëndetësore. Gjatë këtij studimi, rreth një e katërta e pjesëmarrësve u kategorizuan si “early birds”, duke u përkufizuar si persona të mëngjesit që preferonin të flinin herët, ndërsa pjesa tregoi profile të ndërmjetme. Mesazhi qendror i shkencëtarëve është se ruajtja e një ritmi të qëndrueshëm mes gjumit dhe zgjimit, si dhe një stil jetese që respekton ciklin biologjik, luajnë një rol jetik për shëndetin. Për ata që për arsye pune apo jetese detyrohen të qëndrojnë zgjuar deri vonë, objektivi nuk është detyrimisht rregullimi i gjumit në orare shumë të hershme, por garantimi i një sasie të mjaftueshme gjumi dhe një rutine sa më të pandryshueshme.