Efekti i turizmit dhe emigracionit: Si ka ndryshuar harta e konsumit ushqimor në Shqipëri

Vala e turistëve të huaj ka sjellë ndryshime të dukshme në strukturën e konsumit në vend, megjithëse nuk ka mundur të zëvendësojë boshllëkun e krijuar nga emigracioni. Ndërkohë që qytetarët vendas vijojnë të mbështeten kryesisht te produktet bazë, si makaronat dhe orizi, vizitorët e huaj kanë rritur ndjeshëm kërkesën për ushqime të gatshme, snack-e, pije freskuese dhe alkool. Të dhënat nga autoritetet doganore për periudhën janar-gusht 2026 dëshmojnë se importet e makaronave dhe orizit kanë arritur nivelet më të larta në gati dhjetëvjeçarin e fundit. Përfaqësues të rrjeteve të madha të tregtimit dhe distributorë shpjegojnë se shporta e familjeve shqiptare mbetet e fokusuar te artikujt kryesorë, të ndikuar ndjeshëm edhe nga zhvillimet demografike dhe çmimet në treg. Konkretisht, gjatë tetëmuajit të parë të vitit 2026, në vend u importuan afërsisht 14 milionë kilogramë makarona, shifër kjo që shënon një rritje prej 7% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Edhe në aspektin financiar, vlerësimi i këtyre importeve u rrit me 2%, duke pozicionuar vitin 2026 ndër periudhat me vëllimin më të lartë të blerjeve të këtij produkti që prej vitit 2018. Sa i përket orizit, statistikat e doganave tregojnë se gjatë muajve janar-gusht 2026 u futën në tregun shqiptar rreth 15.4 milionë kilogramë, duke shënuar një zgjerim prej 9% të sasisë në raport me vitin e kaluar. Megjithatë, vlera e përgjithshme e këtyre importeve ka pësuar një ulje të lehtë prej 5% për të njëjtën periudhë. Sipas shifrave zyrtare të publikuara nga INSTAT, Shqipëria ka mirëpritur rreth 7 milionë shtetas të huaj vetëm gjatë periudhës janar-korrik, duke shënuar një rritje prej 6.4% krahasuar me një vit më parë. Muaji korrik 2026 shënoi një rekord historik për dekadën e fundit me 1.9 milionë vizitorë të huaj, të cilët sollën një hov të ri në kërkesën për produkte të paketuara dhe pije. Operatorët e tregut theksojnë se shijet e turistëve ndryshojnë rrënjësisht nga ato të konsumatorëve vendas. Përkatësisht, mallrat bazë si mielli, sheqeri, vaji, orizi dhe makaronat mbeten shumë të ndjeshme ndaj çmimit për familjet shqiptare, ndërsa vizitorët e huaj preferojnë artikujt e konsumit të menjëhershëm, ujin, pijet alkoolike dhe ushqimet e shpejta.