Gara për kreun e OKB-së nxehet: Asnjë kandidat nuk bind pesë fuqitë me të drejtë vetoje

Gara për pasardhësin e sekretarit të përgjithshëm të Organizatës së Kombeve të Bashkuara (OKB) mbetet e paqartë, pasi asnjëri nga shtatë pretendentët aktualë nuk ka arritur të sigurojë mbështetjen e plotë të të pesë anëtarëve të përhershëm të Këshillit të Sigurimit, të cilët mbajnë fuqinë e vetos. Sikurse bëjnë të ditur burimet diplomatike, raundi i fundit i votimit joformal, i zhvilluar të premten më 16 tetor, ka dëshmuar se kjo garë mbetet e hapur për zhvillime të reja, duke mos përjashtuar as hyrjen e emrave të tjerë në garë. Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Rusia, Kina, Britania e Madhe dhe Franca përbëjnë pesëshen e fuqive të përhershme të Këshillit të Sigurimit, miratimi i të cilave është parimor për zgjedhjen e drejtuesit të ri të organizatës botërore. Gjatë këtij procesi, 15 anëtarët e Këshillit të Sigurimit kanë dhënë pozicionet e tyre zyrtare për të shtatë kandidatët, duke zgjedhur mes mbështetjes, kundërshtimit apo abstenimit. Për herë të parë në këtë cikël, procesi është shoqëruar me përdorimin e fletëvotimeve me ngjyra të ndryshme, një masë kjo për të veçuar qartësisht votat e anëtarëve të përhershëm. Sipas informacioneve nga diplomatë të përfshirë në proces, tre kandidatët kryesorë – Rebeca Grynspan nga Kosta Rika, Rafael Grossi nga Argjentina dhe Carolyn Rodrigues Birkett nga Guajana – janë përballur secili me nga dy vota negative nga pesë fuqitë e përhershme. Grynspan, e cila mbban pozicionin e drejtueses së agjencisë së OKB-së për tregtinë dhe zhvillimin dhe dikur ka shërbyer si zëvendëspresidente e Kosta Rikës, ka arritur të grumbullojë nëntë vota pro, duke udhëhequr në këtë fazë joformale. Në të njëjtën kohë, nga Uashingtoni bëhet me dije se administrata e presidentit Donald Trump nuk ka përcaktuar ende ndonjë prej kandidatëve si zgjedhjen e saj ideale, pavarësisht se dyqani i mundësive për një mbështetje të ardhshme mbetet i hapur. Ambasadori amerikan në OKB, Mike Waltz, ka theksuar se institucioni ka nevojë për një drejtim energjik dhe vizionar, i cili do të fokusohet te ruajtja e paqes dhe sigurisë globale. Në bazë të traditës së rotacionit rajonal, radha i takon Amerikës Latine për të nxjerrë sekretarin e ri të përgjithshëm, ndërkohë që ekzistojnë edhe zëra të fortë që kërkojnë që këtë post ta drejtojë për herë të parë një grua. Nga ana tjetër, dy kandidatët nga kontinenti afrikan, ish-diplomati i OKB-së Olara Otunnu nga Uganda dhe ish-presidenti i Senegalit Macky Sall, janë ndeshur me nga dhjetë vota kundërshtuese secili. Raundi i radhës i votimit joformal është planifikuar të mbahet gjatë javës që vjen, ndërsa delegacionet e SHBA-së dhe Rusisë kanë lënë të kuptohet se gara mund të pasurohet edhe me kandidatura të reja. Mandati i deritanishëm i sekretarit të përgjithshëm, António Guterres, përfundon zyrtarisht më 31 dhjetor 2026, pas një dekade në krye të kësaj organizate ndërkombëtare.