Hapat e parë të Presidentes Shiroka-Pula: Koordinim institucional për strategjinë shtetërore në Apelin e ish-krerëve të UÇK-së

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, ka mbajtur të enjten takimin e saj inaugurues koordinues me udhëheqësit kryesorë shtetërorë. Në këtë tryezë të përbashkët morën pjesë kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, kryeministri Albin Kurti, si dhe zëvendëskryeministri dhe ministri i Punëve të Jashtme e Diasporës, Glauk Konjufca. Sipas njoftimit zyrtar nga Presidenca, në fokus të bisedimeve ishin zhvillimet e fundit politike, gjendja aktuale dhe çështje me interes jetik për funksionimin e institucioneve. Tema qendrore e diskutimit ishte ngritja e një Grupi Punues dedikuar hartimit të Strategjisë Shtetërore për fazën e Apelit për ish-drejtuesit e UÇK-së. Ndonëse ky takim u cilësuar si pjesë e bashkërendimit të zakonshëm ndërinstitucional, autoritetet nuk bënë të ditura detajet rreth afateve kohore apo përbërjes së këtij grupi. Kjo mbledhje vjen saktësisht një muaj pas vendimit të shpallur nga Dhomat e Specializuara në Hagë. Trupi gjykues shpalli përgjegjës penalisht ish-presidentin Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarët Kadri Veseli e Jakup Krasniqi, si dhe ish-deputetin Rexhep Selimi, për krime lufte që përfshijnë ndalimin arbitrar të 385 personave, trajtimin mizor të 49 të tjerëve, torturën ndaj 303 personave dhe vrasjen e paligjshme të 96 individëve. Megjithatë, të katërt u shpallën të pafajshëm për akuzat e ngritura për krime kundër njerëzimit, pasi organet e akuzës nuk arritën të argumentonin bindshëm ekzistencën e një sulmi të gjerë ose të organizuar ndaj popullsisë civile. Në bazë të aktgjykimit, Thaçi dhe Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim secili, Veseli me 18 vjet dhe Selimi me 13 vjet, duke çuar totalin e dënimeve në 81 vjet heqje lirie, ku do të llogaritet edhe periudha e kaluar në paraburgim. Që prej nëntorit të vitit 2020, të katërt ndodhen të ndaluar në qendrën e paraburgimit në Hagë. Nevoja për një pozicionim të unifikuar shtetëror është diskutuar edhe më parë. Menjëherë pas vendimit të gjykatës, kryeministri Kurti bëri thirrje për një konsensus politik për të ndërtuar një strategji zyrtare, e cila do të shërbente si mbështetje diplomatike dhe financiare për ekipet mbrojtëse në procesin e apelit, duke e cilësuar vendimin e deritanishëm si të padrejtë. Duke qenë se aktgjykimi nuk është përfundimtar, mbrojtja ka paralajmëruar zyrtarisht ushtrimin e ankesave. Sipas procedurave të Gjykatës Speciale, palët kanë në dispozicion 60 ditë pas njoftimit për të dorëzuar dosjen e plotë me argumente, ose 30 ditë në rast se kontestohet vetëm lartësia e dënimit. Korniza ligjore përcakton tri baza kryesore për ankimim: shkelje juridike që sjell prishjen e aktgjykimit, gabim në vlerësimin e fakteve që ka prodhuar padrejtësi, apo gabim në përcaktimin e masës ndëshkimore. Ekipi mbrojtës i ish-presidentit Thaçi ka paralajmëruar se ky betejë juridike mund të kërkojë vite kohë. Kjo mbledhje vjen në një periudhë tejet të ndjeshme politike për vendin, vetëm pak ditë pasi Shiroka-Pula mori drejtimin e shtetit. Ajo siguroi 81 vota gjatë një seance të gjatë parlamentare të mbajtur vonë gjatë natës, vetëm pak çaste para se të skadonte afati kushtetues që do t'i hapte rrugë zgjedhjeve të reja të parakohshme. Gjatë të njëjtës seancë, para votimit të saj, deputetët miratuan ligjin që kufizon hapësirën e veprimit të Dhomave të Specializuara, ndërkohë që jashtë ndërtesës së Kuvendit protestuesit kërkonin miratimin e tij. Zgjedhja e saj u arrit përmes një akordi politik ndërmjet Lëvizjes Vetëvendosje dhe Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), pjesë e së cilës ishte edhe nisma për rishikimin e kompetencave të gjykatës ndërkombëtare në Hagë. Propozimi i iniciuar nga PDK kërkon që mandati i Speciales të fokusohet ekskluzivisht te krimet e dokumentuara në raportin e Dick Martyt, ndërsa veprat penale të luftës për të cilat u dënuan ish-drejtuesit e UÇK-së të kalojnë për shqyrtim pranë gjykatave vendore, nën mbikëqyrjen e ndërkombëtarëve. Kryeministri Kurti ka theksuar më herët se organet shtetërore do të angazhohen bashkërisht për t'i dhënë mbështetjen e nevojshme procesit të apelit për ish-krerët e UÇK-së, ndërsa ky takim i parë në Presidencë shënon hapin e parë konkret në këtë drejtim. Justina Shiroka-Pula, e cila ka një karrierë të gjatë si profesoreshë e shkencave ekonomike, ka udhëhequr në të kaluarën Akademinë e Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, si dhe ka shërbyer në kabinetin qeveritar si ministre e Ekonomisë gjatë periudhës 2008–2011.