Kthesë historike në Berlin: Gjermania kërkon instrument mbrojtës ndaj ekspansionit kinez

Politika tradicionale e kujdesit e Gjermanisë ndaj Pekinit po kalon një fazë transformimi rrënjësor. Për vite me radhë, Berlini kishte frenuar çdo reagim më të fortë evropian ndaj asaj që Bashkimi Evropian e cilëson rregullisht si praktika tregtare të padrejta nga ana e Kinës. Problemi qëndron te fakti se ndërkohë që ndërmarrjet evropiane përballen me qasje të cunguar në tregun kinez, ato detyrohen të garojnë brenda vendit të tyre me kompani kineze që mbështeten fuqishëm nga subvencionet shtetërore. Megjithatë, gjatë muajve të fundit, udhëheqja në Berlin duket se ka lënë mënjanë frikën se kundërmasat e mundshme nga Pekini mund të dëmtojnë rëndë eksportuesit gjermanë. Në këtë linjë, Kancelari Friedrich Merz dhe Presidenti francez Emmanuel Macron i adresuan javën e kaluar një letër të përbashkët Presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen. Dy liderët kërkuan krijimin e një mekanizmi të ri, i cili do t'i jepte mundësi bllokut t'i mohojë qasjen në tregun e BE-së çdo partneri – duke aluduar hapur për Pekinin – që vazhdon të përfshihet në veprime joferme tregtare. Sipas kësaj nisme, një masë e tillë shfaqet si e domosdoshme përballë vendeve që tentojnë me paramendim të dëmtojnë rregullat e tregut përmes mjeteve politike apo ekonomike. Nga ana e saj, Ministria e Tregtisë e Kinës ka lëshuar një paralajmërim se Evropa do të përballet me pasoja nëse guxon të miratojë një plan të tillë përjashtimi. Interesant është fakti se kjo letër e krerëve gjermanë dhe francezë erdhi pikërisht në kohën kur në Pekin po zhvilloheshin bisedime thelbësore tregtare mes BE-së dhe Kinës. Noah Barkin, këshilltar i lartë për Kinën pranë kompanisë konsulente Rhodium Group, shpjegon se Merz dhe bashkëpunëtorët e tij kanë arritur në përfundimin se veprimi i vendosur ndaj Kinës është rruga më e mirë, pavarësisht sfidave, të nxitur edhe nga goditjet që po u jepen eksporteve gjermane. Në periudhën para pandemisë, të dyja ekonomitë ecnin paralelisht dhe sektori industrial gjerman korrte frute nga hovi i zhvillimit kinez. Megjithatë, statistikat e gjysmës së parë të vitit 2026 tregojnë se Kina ka rënë ndjeshëm, duke zbritur nga vendi i dytë në vendin e nëntë në listën e tregjeve kryesore të eksportit për Gjermaninë. Tashmë, kompanitë kineze e kanë barazuar Gjermaninë në rrafshin teknologjik, ndërkohë që përfitojnë nga kostot dukshëm më të ulëta të fuqisë punëtore dhe ndihma bujare shtetërore. Ky presion po ndihet në mënyrë akute në tre shtyllat kryesore të eksportit gjerman: automobilat, makineritë dhe produktet kimike. Ky ndryshim kursi i Berlinit nuk ka ardhur rastësisht. Prodhuesit gjermanë të automjeteve kanë regjistruar një rënie drastike të shitjeve në territorin kinez, dikur tregu i tyre i dytë më i madh në glob. Sipas të dhënave nga Rhodium Group, eksportet e makinave gjermane shënuan një rënie prej 66 për qind në harkun kohor ndërmjet viteve 2022 dhe 2025. Njëkohësisht, markat e njohura gjermane po ndeshen me një konkurrencë tejet agresive nga prodhuesit kinezë të automjeteve elektrike në tregje të ndryshme, përfshirë edhe atë evropian. Kjo dinamikë ka shkaktuar tashmë një valë pushimesh nga puna dhe mbyllje të impianteve prodhuese brenda vetë Gjermanisë. Statistikat nga Zyra Federale e Statistikave dëshmojnë se vetëm në shtatë muajt e parë të këtij viti, importet e veturave të reja nga Kina në Gjermani u rritën me 121 për qind, duke zënë afro 14 për qind të totalit të importeve të automjeteve. Andreas Miescher, studiues në Institutin Mercator për Studimet e Kinës në Berlin, thekson se pas humbjes së vazhdueshme të terrenit në tregun kinez, konkurrenca tani po i godet prodhuesit gjermanë edhe në oborrin e tyre evropian. Sipas tij, presioni i ushtruar nga lobi i fuqishëm i automobilave në Gjermani ka luajtur një rol kyç në këtë kthesë të qëndrimit zyrtar. Në këtë sfond pakënaqësie në rritje, zërat nga sfera e biznesit po ngrenë fuqishëm zërin, me personalitete si Oliver Richtberg, drejtor i tregtisë së jashtme, që kërkojnë instrumente mbrojtëse shumë më solide për ekonominë vendase.