Shtrëngimi i masave: Bashkimi Evropian shqyrton ndalimin e plotë të udhëtimeve për shtetasit rusë

Bashkimi Evropian ka nisur shqyrtimin e disa mekanizmave të rinj për të ngushtuar ndjeshëm dyert për shtetasit rusë, duke përfshirë këtu edhe skenarin më të rreptë të ndalimit total të çdo udhëtimi joesencial drejt zonës Shengen. Ky hap vjen si pasojë e alarmeve të ngritura nga Brukseli dhe qeveritë e vendeve anëtare se individë me mbulesë diplomatike ose me viza turistike kanë qenë të përfshirë drejtpërdrejt në aktivitete dhe sulme hibride brenda territorit evropian. Më herët gjatë këtij muaji, autoritetet e sigurisë në Gjermani zbuluan se personi kryesor i dyshuar për sulmin me dron në aeroportin e Lajpcigut gjatë muajit gusht – ngjarje që solli bllokim të konsiderueshëm të trafikut ajror – mbante shtetësi të dyfishtë bjelloruse dhe ruse, ndërsa në BE kishte hyrë përmes një vize turistike Shengen të pajisur nga Italia. Sipas një dokumenti të brendshëm politikash të presidencës së BE-së, opsionet për regjimin e vizave ruse po analizohen hollësisht. Dokumenti vlerëson se i vetmi mekanism afatgjatë dhe me ndikim real do të ishte vendosja e sanksioneve për vizat, të cilat do të ndalonin çdo lëvizje joesenciale të qytetarëve të një kombësie të caktuar. Implementimi i një vendimi të tillë do të kërkonte ndryshime formale në Kodin e Vizave të BE-së, ku parashikohet që këto kufizime të zbatohen në mënyrë të njëtrajtshme në kuadër të legjislacionit evropian. Për të ndryshuar Kodin e Vizave nevojitet miratimi përmes procedurës së shumicës së cilësuar, që kërkon votën pro të 55 për qind të shteteve anëtare, të cilat përfaqësojnë gjithashtu 65 për qind të popullsisë totale të bllokut. Megjithëse një rishikim më i gjerë i këtij kodi mund të vihet në lëvizje brenda këtij viti, disa shtete, në veçanti ato të Evropës Jugore, vazhdojnë të tregojnë rezistencë ndaj idepë së ndërprerjes totale të kontakteve direkte mes qytetarëve të tyre dhe atyre rusë. Kujtojmë se menjëherë pas nisjes së agresionit ushtarak rus në Ukrainë më 2022, BE-ja pezulloi marrëveshjen me Moskën për lehtësimin e vizave, e cila garantonte procedura më të thjeshta dhe kosto më të ulëta për hyrje. Paralelisht, Brukseli u pat dërguar udhëzime qeverive anëtare për prioritetet në shqyrtimin e kërkesave, duke u dhënë përparësi udhëtimeve me karakter të mirëfilltë esencial. Kjo kategori përfshin udhëtimet humanitare, aktivistët e shoqërisë civile, zërat disidentë, gazetarët e pavarur, si dhe rastet e bashkimit familjar. Megjithatë, duke qenë se këto udhëzime nuk kanë karakter detyrues, vendet anëtare ruajnë autonomi të plotë në vendimmarrje, duke krijuar kështu praktika të ndryshme nga një shtet në tjetrin. Vendet e bllokut lindor që kufizohen me Rusinë kanë instaluar kritere tejet rigoroze duke minimizuar hyrjet, ndërkohë që shtetet e Evropës Jugore, të nxitura nga turizmi sezonal, kanë shfaqur qasje më liberale në lëshimin e vizave turistike Shengen. Vitin e kaluar u shënua një shifër rekord që prej fillimit të luftës, ku shtetasve rusë iu dhanë 477.878 viza turistike, me pjesën dërrmuese të miratuar nga Greqia, Italia, Franca dhe Spanja. Derisa të arrihet një konsensus përfundimtar rreth ndalimit gjithëpërfshirës të hyrjeve, Bashkimi Evropian po ndërmerr hapa paralelë në disa drejtime për të frenuar fluksin e vizitorëve nga Rusia, përfshirë bllokimin e hyrjes për ish-luftëtarët që kanë shërbyer në Ukrainë.