Reflektim mbi protestën studentore të 13 tetorit 2026: Kur dhuna shtetërore dhe ajo e turmës përplasen në shesh

Përleshjet e ndodhura gjatë protestës studentore të së martës, më 13 tetor 2026, të cilat u transmetuan gjerësisht në ekranet televizive, kanë sjellë në vëmendje tensione të theksuara mes të rinjve protestues dhe forcave të rendit. Ballafaqimi dramatik në terren krijoi një situatë ku ndjesitë njerëzore ndahen mes solidaritetit me djemtë dhe vajzat e guximshme në shesh dhe keqardhjes për punonjësit e policisë, të cilët ndodheshin në krye të detyrës. Edhe pse parimi kundër çdo forme dhune mbetet i panegociueshëm, shfaqja e dhunës nga të dyja palët nuk mund të shërbejë si justifikim për veprimet e institucioneve. Protestuesit dhe policia nuk ndodhen kurrë në kushte të barabarta. Nga njëra anë, turma përbëhet nga qytetarë të paarmatosur, pa pajisje mbrojtëse, përfshirë gra, të rinj dhe në disa raste fëmijë, ku natyrisht mund të ketë edhe individë problematikë, shkelës të ligjit apo elementë të infiltruar që përfitojnë nga rrëmuja. Nga ana tjetër, pala shtetërore zotëron të gjitha mjetet dhe epërsinë në terren, duke pasur për detyrë të neutralizojë dhunën dhe jo t'i përgjigjet asaj në mënyrë joproporcionale. Pamjet e transmetuara gjatë protestës – përfshirë studentë të gjakosur e të prangosur pas kangjellave, të rinj të transportuar dhunshëm apo skena ku gjashtë efektivë të armatosur përballen me një student të vetëm pa asnjë mjet mbrojtës – ngrenë shqetësime serioze për profesionalizmin dhe kulturën e reagimit të forcave rendore. Policia nuk duhet të veprojë e shtyrë nga emocioni apo rivaliteti personal, pasi misioni i tyre është mbrojtja e imazhit të shtetit dhe jo e interesave apo sedrës individuale. Ngjarjet e regjistruara lanë pas një shfaqje që dëmtoi rëndë autoritetin dhe fytyrën e institucioneve. Pavarësisht diskutimeve mbi arsyet e përshkallëzimit të ngjarjeve dhe transformimit të protestës nga format tradicionale në një dinamikë tjetër të ndërmarrë nga pjesa më aktive e shoqërisë, studentët, qasja ndaj tyre kërkon kujdes të skajshëm dhe maturi institucionale.